چای سفید

چای سفید

نام تجاری گیاه:

White Tea

نام علمی گیاه:

  Camellia sinensis                                           

تاریخچه:

چای سفید در زمان سلسله ی تانگ کشف شد. نخستین محصول چای سفید در زمان سلسله ی کوئینگ، از جوانه های جوان چای به دست آمد. در آن زمان، فقط اشراف از این چای استفاده می کردند. در اواخر دهه ی ۱۸۰۰، نوع «سوزن نقره ای» این چای به محبوبیت رسید و به جوامع غربی صادر شد. در سال ۲۰۰۰ تحقیقی درباره ی خواص مفید و محبوبیت چای سفید در دنیای غرب منتشر و سبب شد این نوشیدنی در بازار جهانی رونقی دوباره بگیرد.

 به این ترتیب چای سفید که در ابتدا، خارج از چین و مشرق زمین ناشناخته بود، با کشف خواص منحصر به فردش، در سرتاسر دنیا شناخته شد. این چای از برگ ها و جوانه های تازه و بسیار جوان گیاه چای تهیه می شود و از آنجایی که فقط یک بار در سال برداشت می شود، گران قیمت است. پس از چای سبز، کمترین میزان فرآوری روی این چای انجام می شود و همین امر سبب می شود بیشترین میزان کاتچین و در نتیجه خاصیت آنتی اکسیدانی را بین انواع چای داشته باشد.

خصوصیات محصول

خواص چای سفید

۱- آنتی اکسیدان

اخیرا تحقیقی روی موش های آزمایشگاهی انجام شد و پژوهشگران مشاهده کردند که مصرف مکمل عصاره ی چای سفید به مدت پنج روز متوالی، ظرفیت آنتی اکسیدانی را نه فقط در پلاسما بلکه در اندام های گوناگون این حیوانات، مثل قلب و ریه ها، افزایش داد. علاوه بر کاتچین ها (به ویژه EGCG)، تیافلاوین های چای هم در صفات آنتی اکسیدانی نقش دارند. در تحقیق دیگری هم پژوهشگران مشاهده کردند که مصرف چای سفید سبب افزایش ظرفیت تام آنتی اکسیدانی و همچنین افزایش سطح سرمی آنزیم های آنتی اکسیدان کاتالاز، گلوتاتیون پراکسیداز و سوپراکسید دسموتاز و کاهش مالون دی آلدهید (شاخص پراکسیداسیون لیپیدی) در موش های صحرایی شد.

۲- کاهش وزن

عصاره ی چای، متابولیسم چربی در سلول های چربی را افزایش می دهد. در پژوهشی که نتایج آن در ژورنال Nutrition and Metabolism منتشر شد، اثر چای سفید بر سلول های چربی بررسی و مشاهده شد که عصاره ی چای سفید هم چربی درون سلولهایی که از پیش وجود داشتند را می شکند و هم بیان ژن مرتبط با تولید و رشد سلولهای چربی جدید را کاهش می دهد. این چای با افزایش سرعتمتابولیسم، سبب مصرف کالری و کاهش وزن هم می شود.

در پژوهشی مشاهده شد مصرف کاتچین EGCG به مدت ۱۵ هفته سبب کاهش وزن آن دسته از موش های آزمایشگاهی شد که رژیم غذایی پرچرب دریافت می کردند. محققان، سازوکار اثر چای سفید بر کاهش وزن را، تحریک متابولیسم چربی در کبد، بازدارندگی از آنزیم لیپاز، تعدیل اشتها و اثرهم افزایی آن با کافئین می دانند.

۳- تنظیم قندخون

روی موش های آزمایشگاهی پژوهشی صورت گرفت و نتایج آن در ژورنال British Journal of Nutrition منتشر شد. محققان در این پژوهش مشاهده کردندکه مصرف روزانه ی چای سفید، حساسیت به انسولین و تحمل گلوکز را در موش های پیش دیابتی بهبود بخشید. همچنین در پژوهشی که در ژورنال Journal of Hygiene research، منتشر شد، نوشیدن چای سفید، قندخون ناشتا در موش های آزمایشگاهی را کاهش و تحمل گلوکز را افزایش داد. در آزمایش هایی که روی انسان انجام شد،‌ نوشیدن مداوم چای سفید توانست سبب کاهش قندخون پلاسما و افزایش ترشح انسولین شود.

تحقیقات انجام شده روی موش های آزمایشگاهی نشان داد که EGCG و کاتچین های دیگر با افزایش فعالیت انسولین و ممانعت از آسیب سلول های بتا، به جلوگیری از افزایش قندخون کمک می کنند. هرچند سازوکار دقیق اثر پلی فنل های چای سفید بر کاهش دیابت هنوز مشخص نیست اما مطالعات نشان می دهد که پلی فنل ها سبب افزایش ترشح انسولین نمی شوند بلکه مقاومت به انسولین را کاهش و حساسیت به آن را افزایش می دهند. همچنین گفته می شود پلی فنل های چای، اثرشان را از طریق تعدیل جذب روده ای مواد غذایی و بازدارندگی از جذب گلوکز از روده اعمال می کنند.

۴- تنظیم کلسترول خون

محققان در پژوهشی که نتایج آن در ژورنال Food Chemistry منتشر شد، اثر پلی فنل های چای بر متابولیسم گلوکز و چربی را در رده ی سلولی HepG2 (سلول های سرطانی در کبد) ارزیابی و مشاهده کردند که چای سفید بیشترین اثر را در کاهش جذب گلوکز و کلسترول داشت. چای سفید، اتصال پذیرنده ی LDL و غلظت HDL در محیط سلولی را به ترتیب، ۴۰ درصد و ۳۳ درصد زیاد کرد.

همچنین چای سفید اثر بازدارندگی بر فعالیت لیپاز داشت. محققان مشاهده کردند که نه فقط کاتچین EGCG بلکه اسیدگالیک هم در این اثر نقش دارد. کاتچین، جذب کلسترول از روده را کاهش و دفع آن از طریق مدفوع را افزایش می دهد. در آزمایش دیگری که نتایج آن در ژورنال  Food Research International منتشر شد، چای سفید اثر مهاری بر فعالیت لیپاز کبدی در شرایط in vitro (درون شیشه ای) داشت.

۵- تنظیم فشارخون

طبق نظر پژوهشگران در ژورنال International Journal of Food Science, Nutrition and Dietetics، ترکیبات چای سفید به ویژه کوئرستین و ال ـ تیانین با رقیق کردن خون و بهبود عملکرد سرخرگ ها از میزان فشارخون می کاهند.

۶- بهبود عملکرد قلب و عروق

تنش اکسیداتیو سبب بروز انواع بیماری های قلب و عروق مثل تصلب شرایین، بیماری ایسکمیک قلبی(ناشی از کاهش خون رسانی به عضله ی قلب)، هایپرتروفی قلب (بزرگ شدن عضله ی قلب)،کاردیومیوپاتی (ضخیم شدن عضله ی قلب) و نارسایی احتقانی قلب (عدم توانایی قلب در رساندن خون اکسیژن دار به بدن) می شود. به عنوان مثال، اکسیداسیون LDL می تواند سبب تصلب شرایین شده و بیماری عروق کرونر قلب را ایجاد کند. آنتی اکسیدان های طبیعی مثل ترکیبات پلی فنلی چای سفید از اکسیداسیون چربی جلوگیری می کنند و جلوی تصلب شرایین و تشکیل لخته در عروق را می گیرند.

۷- بهبود عملکرد مغز

 تنش اکسیداتیو از مهم ترین عوامل مؤثر در فرآیند پیری و اختلالات مرتبط با سیستم عصبی(مثل آلزایمر، پارکینسون) است. ترکیبات پلی فنلی به ویژه کاتچین ها که میزانشان در چای سفید زیاد است، اثر محافظتی بر اعصاب دارند. اخیرا مشخص شده است که حس آرامشی که به دنبال نوشیدن چای سفید به فرد دست می دهد به دلیل وجود ال- تیانین در این چای است که اثر محافظتی بر سیستم عصبی دارد و سبب بهبود عملکرد شناختی هم می شود. این ماده از سدّ خونی-مغزی عبور می کند و مستقیم بر مغز اثر می گذارد.

همچنین با کاهش میزان کورتیزول(هورمونی که ترشح آن بر اثر استرس، زیاد می شود)، از تنش عصبی و فیزیولوژیکی می کاهد.نتایج نشان می دهند این اثر محافظتی می تواند به دلیل اثر هم افزایی بین ترکیبات گوناگون چای باشد.

پژوهشگران در تحقیقی، اثر محافظتی چای سفید بر اعصاب را در برابر شرایط سمی القا شده با H2O2 بررسی و مشاهده کردند که چای سفید از سلول های استریاتوم (بخشی از مغز) در برابر تنش اکسیداتیو محافظت کرد. به عقیده ی آنها مصرف چای سفید می تواند با اثر مفید بر سلول های عصبی، تنش اکسیداتیوی را که سبب اختلالات مغزی می شود و بر اثر افزایش سن به وجود می آید، کاهش دهد.

۸- جلوگیری از فعالیت میکروب ها

پلی فنل های چای سفید، عامل خاصیت ضدمیکروبی در این نوشیدنی هستند. این خاصیت چای سبز عمدتا به سبب وجود کاتچین های EGCG (اپی گالو کاتچین گالات) وEGC (اپی گالو کاتچین) در این نوشیدنی است. EGCG با ممانعت از متابولیسم فولیک اسید و سنتز ارگوسترول (ترکیبی در غشاء سلولی قارچ ها)، سبب از بین رفتن قارچ می شود. اثر ضد قارچ چای سفید بر کاندیدا آلبیکانس Candida albicans (عامل عفونت قارچی در بدن) گزارش شده است.

همچنین مشاهده شده است که EGCG و EGC با بازدارندگی از آنزیم ترانس کریپتاز معکوس ( آنزیمی که اجازه ی استقرار ویروس در سلول میزبان را می دهد)، از تکثیر ویروس HIV در انسان جلوگیری می کند. بنابراین ممکن است مصرف چای سفید بتواند راهی برای مبارزه با بیماری های ناشی از میکروارگانیزم ها باشد.

۹- ترمیم و جلوگیری از پیری پوست

محققان دانشگاه کینگستون در لندن، آزمایشی برای شناسایی اثر محافظتی عصاره ی چای سفید بر پوست انجام دادند. نتایج نشان داد که چای سفید از فعالیت آنزیم هایی جلوگیری می کند که با شکستن الاستین و کلاژن (پروتئین بافت همبند که برای حفظ کشسانی و قدرت پوست لازم است) سبب چروک و پیری پوست می شوند. همچنین به گفته ی محققان دانشگاه کلیولَند، چای سفید سبب محافظت از سیستم ایمنی پوست در برابر تنش اکسیداتیو می شود. این چای، آنتی اکسیدان هایی دارد که رادیکال های آزاد پوست(که بر اثر تغذیه ی ضعیف، قرار گرفتن طولانی مدت در معرض خورشید یا پیری زودرس پوست به وجود می آیند) را از بین می برد.

۱۰-جلوگیری از پوسیدگی دندان

مطالعات انجام شده در ژورنال American Society For Microbiology نشان داده اند که چای سفید سبب تأخیر در رشد باکتری های استافیلوکوکوس و استرپتوکوکوس می شود که عامل عفونت و پوسیدگی دندان هستند. افزودن عصاره ی چای سفید به انواع خمیردندان اثر ضد میکروبی این مواد را افزایش می دهد. وجود پلی فنل ها، فلاونوئیدها و تانن های چای سفید به بازدارندگی از رشد انواع باکتری های عامل تشکیل پلاک دندان کمک می کند. محتوای فلوراید چای سفید هم می تواند در کاهش ریسک فساد دندان موثر باشد.

۱۱- تقویت بینایی

چای سفید می تواند اثر محافظتی بر چشم داشته باشد و از بروز مشکلات بینایی جلوگیری کند. مقدار زیاد پیش- ویتامین A که در چای سفید وجود دارد در بدن به ویتامین A تبدیل می شود و می تواند سنتز رودوپسین (رنگدانه ای در چشم) را تسریع کرده، سبب بهبود بینایی در تاریکی شود و از شب کوری جلوگیری کند. همچنین موادی درچای سفید وجود دارند که می توانند از آسیب تشعشعات به چشم جلوگیری کنند. نوشیدن چای سفید برای افرادی مفید است که زیاد با کامپیوتر کار کرده یا تلویزیون تماشا می کنند.

۱۲-بهبود عملکرد جنسی

براساس تحقیقی که نتایج آن در ژورنال Reproductive BioMedicine منتشر شد، مصرف عصاره ی چای سفید به مدت دو ماه، سبب بهبود کیفیت اسپرم(حیات، طبیعی بودن و تحرک) در موش های صحرایی شد. به طور کلی، مصرف عصاره ی این گیاه، سلامتِ تولیدمثل موش های نرِ پیش-دیابتی را بهبود بخشید. براساس این آزمایش، به نظر می آيد مصرف چای سفید، یک راه طبیعی و اقتصادی برای مبارزه با آثار مخربی باشد که پیش-دیابت بر سلامت تولیدمثل دارد. البته برای توصیه های قطعی در این زمینه به مطالعات بیشتری احتیاج است.

۱۳- ضد سرطان

EGCG و فلاونوئیدهای دیگر می توانند اثر مثبت در درمان انواع سرطان ازجمله سرطان پروستات، خون، ریه و مثانه داشته باشند. خاصیت ضد سرطانی چای سفید در مقایسه با انواع دیگر چای که فرآوری بیشتری روی آنها انجام می شود، بیشتر است. در در پژوهشی که در ژورنال Cancer Prevention Researchمنتشر شد، چای سفید سبب مرگ دو نوع سلول سرطانی ریه در محیط کشت آزمایشگاهی شد.

در تحقیق دیگری که نتایج آن در ژورنال Food Chemistry منتشر شد، اثر عصاره ی چای سفید بر تکثیر رده ی سلول های سرطانی روده(HT-29) بررسی شد. محققان براساس یافته ها نتیجه گیری کردند که چای سفید بر تکثیر سلول های سرطانی اثر بازدارندگی دارد ولی از سلول های طبیعی، در برابر تخریب DNA جلوگیری می کند.

همچنین تحقیقی که در دانشگاه اورگون انجام شد نشان داد که استفاده از چای سبز یا سفید می تواند به اندازه ی مصرف داروی سولینداک(داروی ضدالتهاب که برای بیماران سرطانی هم تجویز می شود) در پیشگیری از تومورهای سرطان روده ی بزرگ در موش های آزمایشگاهی مبتلا به سرطان موثر باشد. این مطالعه نشان می دهد چنانچه در کنار داروهای غیراستروئیدیِ ضد التهابی، چای سفید هم به طور مداوم مصرف شود، اثر مثبت دارو بیشتر خواهد شد. این یافته ها می توانند راهی برای پیشگیری یا درمان سرطان باشند، به ویژه برای افرادی که دچار عوارض جانبی داروهای غیراستروئیدیِ ضد التهابی مثل سولینداک می شوند.

کافئین، تئوفیلین، تئوبرومین، کامپفرول، کوئرستین، گالیک اسید، کافئیک اسید، ال-تیانین، کاتچین ها

  • در زمان سلسله ی تانگ در امپراطوری چین، آماده سازی چای سفید نسبت به امروز خیلی دشوار بود؛ برگ های تازه برداشت شده را فشرده کرده و به شکل کیک های کوچک در می آوردند. برای تهیه نوشیدنی چای، قطعاتی از این کیک ها را در قوری دم می کردند.
  • از آنجا که برداشت و آماده سازی چای سفید به شکل مدرن و امروزی، فقط شامل خشک کردن و پلاسیده شدن برگ های چای است، برخی آن را چای خام هم می نامندخواص چای سفید

۱ تا ۲ ساعت پیش یا پس از صرف غذا

مصرفِ به اندازه ی چای سفید عوارضی ندارد. در صورت مصرف بیش از حد آن، جذب کافئین ممکن است سبب مشکلاتی مثل افزایش ضربان قلب، اضطراب و مشکلات خواب برای برخی افراد شود. همچنین، به گفته ی یک متخصص طب سنتی، افرادی که طبع گرم دارند بهتر است درباره ی مصرف آن با پزشک مشورت کنند.

درباره ی تداخل دارویی چای سفید، مطلبی گزارش نشده است. البته چنانچه مشکل جدی در وضعیت سلامتی تان دارید یا داروی خاصی مصرف می کنید، پیش از مصرف این نوشیدنی با پزشک خود مشورت کنید.

به گفته ی یک متخصص طب سنتی، مصرف چای سفید در افرادی که مشکل قلبی دارند، سبب تقویت قلب می شود. همچنین انرژی بدن را افزایش می دهد و نوشیدن آن برای کسانی که مشكلات روحي رواني دارند مفید است. 

 

زیرفون

زیرفون

نام تجاری گیاه:

Linden, large-leaved lime

نام علمی گیاه:

.Tilia platyphyllos Scop

تاریخچه:

زیرفون گونه ای درختی با طول عمر بالا، ارتفاع زیاد، برگ‏ریز و بومی سراسر اروپا است. زیرفون بیشتر در جنگل های بالغ قدیمی یافت می شود. این گونه و به صورت خود رو یا زراعی تأمین، و به دلیل ویژگی های دارویی به طور گسترده استفاده می شود. اگرچه میزان پراکندگی آن در ۲۰۰۰ سال گذشته کاهش یافته است، اما همچنان در مناطق شهری و مسکونی به طور گسترده وجود دارد و بیشتر در نواحی کوهستانیِ اروپای مرکزی و شرقی دیده می شود. گل های خشک شده، برگ ها و چوب این درخت مصارف دارویی دارند.

گل های ۵ گلبرگ، معطر و زرد متمایل به سفید آن، پس از شکوفه بهاری جمع آوری، خشک و در شرایط کم‏رطوبت نگهداری می شوند. گل ها با ارزش ترین اجزای دارویی درخت زیرفون هستند. برگ های درخت زیرفون شبیه به قلب با حاشیه‌ی دندانه دار هستند. امروزه این گیاه برای کاربردهای تجاری در فلوریدای آمریکا، مکزیک، ایتالیا و جزایر غربی کارائیب کشت می شود.

خصوصیات محصول

۱- ضدتشنج:

خواص زیرفون

 در سال ۲۰۱۲، اثر عصاره متانولی زیرفون بر تشنج القاء شده با پیروتوکسین و پنتیلن تترازول در موش بررسی و نتایج آن در مجله Journal of Pharmaceutical & Health Sciences منتشر شد. در این مطالعه تجربی، پس از آنکه گروه های ۵ تایی موش ها با دوزهای ۱۰۰، ۲۰۰ و ۳۰۰ میلی گرم بر کیلوگرم عصاره متانولی زیرفون به صورت تزریق داخل صفاقی تیمار شدند و سپس، القاء تشنج با پیکروتوکسین یا پنتیلن تترازول انجام شد، زمان تأخیر تشنج، زمان مرگ و درصد مرگ در گروه های تحت درمان و کنترل سنجیده شد.

تأخیر در زمان ایجاد تشنج القاء شده با پیکروتوکسین در گروه پیش تیمار شده با دوزهای ۱۰۰ و ۲۰۰ میلی گرم بر کیلوگرم از عصاره زیرفون به طور قابل توجهی افزایش یافته بود. زمان تأخیر تشنج القاء شده با پنتیلن تترازول در دوز ۲۰۰ (میلی گرم بر کیلوگرم) از ۲۳۳ به ۳۵۱ ثانیه افزایش یافته بود. دوز ۲۰۰ (میلی گرم بر کیلوگرم) از عصاره، زمان مرگ القاء شده با پیکروتوکسین را از ۱۲۳۷ به ۱۴۹۸ ثانیه و زمان مرگ القاء شده با پنتیلن تترازول را از ۱۹۷۳ به ۲۵۰۸ ثانیه تأخیر انداخت.

علاوه بر این درصد مرگ و میر ناشی از پیروتوکسین و پنتیلن تترازول به ترتیب از ۱۰۰ درصد به ۸۰ و ۴۰ درصد کاهش یافت. بنابراین عصاره متانولی شاخه های گلده زیرفون، شروع تشنج و زمان مرگ را به تأخیر انداختند و درصد مرگ و میر ناشی از دو ترکیب نامبرده را کاهش دادند. مطالعه بیشتر برای استفاده از این گیاه به عنوان یک عامل ضدتشنج لازم است.

۲- ضداضطراب و ضدافسردگی:

در سال ۲۰۱۴ یک مطالعه مروری بر روی اثر مهم ترین گیاهان دارویی بر دو اختلال مهم روانپزشکی (اضطراب و افسردگی) انجام، و نتایج آن در مجله Asian Pacific Journal of Tropical Medicineچاپ شد. در این مطالعه، اثرات ضد اضطراب و ضدافسردگی زیرفون را به ترکیبات فلاوونوییدی مختلف مانند تیلیروزید، کوئرستین، ایزوکوئرستین، هایپروزید و اسیدهای آمینه مختلف موجود در آن نسبت دادند. در سال ۲۰۱۱ نیز مطالعه‌ ای به منظور بررسی اثرات تسکینی، پیش بیهوشی و ضداضطرابی عصاره گیاه زیرفون در مقایسه با دیازپام، در موش صحرایی انجام و نتایج آن در مجله Veterinary Journal Tabriz چاپ شد. نتایج حاصله نشان داد که عصاره زیرفون در دوز ۳۰۰ میلی گرم بر کیلوگرم دارای اثرات تسکینی، پیش بیهوشی و ضداضطرابی است.

۳- ضد سرطان

در سال ۲۰۱۷، پتانسیل آنتی اکسیدانی، ضدالتهاب و ضدتومور عصاره آبی- اتانولی زیرفون که غنی از ترکیبات فنلی است بررسی و نتایج آن در مجله Food & Function چاپ شد. زیرفون در این مطالعه، فعالیت آنتی اکسیدانی، ضدالتهابی و ضد سرطانی (در برابر سرطان سینه، شش، گردن رحم و کبد) بالایی نشان داد بدون اینکه اثر سمی داشته باشد. این ویژگی های بیولوژیک، با نوع و ساختار ترکیبات فنلی مرتبط هستند. در عصاره آبی- اتانولی، محتوای فلاوونویید بالاتر از محتوای اسیدهای فنلی بود. پروتوکاتکویک اسید و اپی کاتچین، به ترتیب، فراوان ترین فنلیک اسید و فراوان ترین فلاونوئید عصاره بودند.

۴- ضدالتهاب

بر اساس مطالعات، زیرفون فعالیت ضداسپاسم به دنبال یک اثر اسپاسموژنیک (اسپاسم دهنده)  بر دوازده موش های صحرایی نشان داد. این فعالیت ها از طریق آتروپین و پاپاورین مهار، و از طریق استیل کولین تقویت می شوند. خواص ضداسپاسم ادعا شده برای گل های زیرفون، به p– کوماریک اسید و فلاوونوییدها نسبت داده می شود.

۵- تسریع کننده کاهش وزن

لیپیدها ترکیبات مهمی در تغذیه انسان هستند، اگرچه، مصرف زیاد آن ها با پیشرفت چاقی مرتبط است و می تواند منجر به عوارض متعدد در دراز مدت شود. لیپاز پانکراس، یک آنزیم کلیدی برای جذب تری‌گلیسیرید های رژیم غذایی است. تداخل با هیدرولیز چربی منجر به کاهش جذب لیپیدهای موجود در غذا می شود. بنابراین مهار آنزیم لیپاز، جذب چربی را کاهش می دهد. عصاره ۱۰۶ گونه از گیاهان دارویی برای سنجش پتانسیل فعالیت مهاری لیپاز مورد بررسی قرار گرفت. در میان عصاره ها، عصاره زیرفون یکی از اثرگذارترین عصاره ها بود.

فلاونوییدهای اصلی گل، ایزوکوئرستین-روتین و آستراگالین و فلاوونوییدهای اصلی برگ، کوئرستین-۳-۷-دی رامنوزید و کامپفرول-۳-۷-دی رامنوزید هستند. همچنین، گل زیرفون حاوی موسیلاژ، p– کوماریک اسید، کامپفرول، ترپنویید، کوئرستین و روغن های فرار مانند سیترال، سیترونلال، سترونلول، ائوژنول و لیمونن است. رایحه گل مربوط به مقادیر کمی از روغن ضروری است که ترکیبات آن بسته به محل رویش متنوع است.

  • در آلمان، گل زیرفون یک محصول رسمی است که در کمیسیون E آلمان تصویب شده است.
  • متداول ترین گونه های زیرفون، متعلق به زیرفون برگ ریز (T. cordata) و زیرفون برگ درشت (T. platyphyllos) است که متعلق به خانواده‌ی Tiliaceae هستند. تقریبا ۸۰ گونه، بومی اروپا است و در مناطق معتدل شمالی یافت می شوند.
  • زیرفون به نام های Lime Flower, Lime Tree, Silver Lime نیز معروف است.
مطالعات بالینی برای توصیه دوز خاصی از زیرفون وجود ندارد. زیرفون به صورت دمنوش یا سایر فرآورده های خوراکی آن، بیش از ۲ تا ۴ گرم در روز نباید مصرف شود.   

۲ ساعت قبل یا بعد از غذا

  • زیرفون به صورت خوراکی می تواند ایمن باشد. مصرف آن به صورت موضعی بر روی پوست ممکن است باعث خارش شود.
  • بارداری و شیردهی: اطلاعات کافی در مورد استفاده از زیرفون در دوران بارداری و شیردهی وجود ندارد. در این دوران از مصرف آن پرهیز کنید.
  • بیماری قلبی: مصرف مکرر چای زیرفون با آسیب قلبی مرتبط است. اگر شما مبتلا به بیماری قلبی هستید، بدون نظارت پزشک از زیرفون استفاده نکنید.
  • اگر از دیوریتیک ها (ترکیبات مدر) استفاده می کنید، ممکن است زیرفون اثرات آن ها و خطر دهیدراسیون (کم آبی) بدنتان را افزایش دهد.
  • مصرف زیرفون، با داروی لیتیوم تداخل دارد. به دلیل اینکه زیرفون مانند یک دیوریتیک عمل می کند، ممکن است غلظت لیتیوم را در بدن شما افزایش دهد. اگر لیتیوم مصرف می کنید، قبل از استفاده از زیرفون با پزشک خود مشورت کنید؛ ممکن است نیاز باشد تا دوز لیتیوم شما تغییر کند.

این گیاه، درمانی برای سرماخوردگی، گلو درد و سردرد سینوسی و میگرنی است. به طور سنتی، در کشورهایی مانند ایران و برزیل، گل های زیرفون برای آرامش اعصاب، درمان اضطراب و بی خوابی، ترمیمعروق خونی و جلوگیری از تصلب شرایین استفاده می شود. در طب گیاهی بلغارستان، ترکیه و آلمان، از گل های زیرفون به عنوان آرام‌بخش، ضدتب، اکسپکتورانت، ضدالتهاب در بیماری های دستگاه تنفسی،سرماخوردگی و آنفلوآنزا، و برای درمان بی خوابی، بیماری کبد و کیسه صفرا استفاده می شود.

چای دارجیلینگ

چای دارجیلینگ

نام متداول:

 Darjeeling Tea

نام علمی:

Camellia sinensis .L   

تاریخچه :

چای دارجیلینگ، در باغ های چای منطقه دارجیلینگ در ایالت بنگال غربی، در شمال هند، در پای کوه های هیمالیا، کشت، تولید و فرآوری می شود. این چای، هنگامی که دم می کشد، عطر و مزه متمایز و رنگ روشنی دارد. داستان چای دارجیلینگ در حدود سال ۱۸۵۰ آغاز شد؛ زمانی که دکتر کمپبل، بذر چای را در باغچه خود در منطقه دارجیلینگ و ۷۰۰۰ فوت بالاتر از سطح دریا به طور آزمایشی کاشت. او در پرورش این گیاه موفق بود چرا که دولت، در سال ۱۸۴۷، این منطقه را برای تاسیس گلخانه های چای انتخاب کرده بود. دارجیلینگ قبل از آن، تنها یک دهکده کم جمعیت بود که به عنوان یک تفریحگاه توسط ارتش و برخی از مردم مرفه استفاده می شد.

چای دارجیلینگ

خصوصیات محصول

۱- آرامش معده:

 طبق مطالعه ای در سال ۲۰۱۱، چای دارجیلینگ، در مقایسه با سایر چای‌های سیاه مورد آزمایش، حاوی مقادیر زیادی EGCG بود. بر اساس نتایج پژوهش منتشر شده در مجلهANTIMICROBIAL AGENTS AND CHEMOTHERAPY  ،EGCG نسبت به دیگر کاتچین های چای، قویترین فعالیت ضد باکتری در برابر هلیکوباکتر پیلوری نشان داده است.

در نمونه های حیوانی آلوده به این میکروب، درمان با کاتچین در غلظت ۳۶-۱۰ درصد به طور معنی داری خونریزی و فرسایش مخاطی را کاهش داده بود و باکتری هلیکوباکتر پیلوری نیز از بین رفته بود.

در سال ۲۰۱۱، “Journal of Medicinal Food” یک مطالعه را در ارتباط با اثر عصاره چای های مختلف بر هلیکوباکتر پیلوری، باکتری دخیل در توسعه زخم معده و سرطان معده منتشر کرد. در شرایط آزمایشگاهی عصاره ها در برابر هلیکوباکتر پیلوری، بدون آسیب رساندن به باکتری های مفید لازم برای هضم سالم، مؤثر بودند. عصاره چای دارجیلینگ و سفید در زمان کوتاه تری نسبت به انواع دیگر چای موثر بودند. گفته می شود چای دارجیلینگ می تواند رژیم غذایی موثری برای درمان زخم معده باشد. البته برای اثبات این امر به مطالعات بیشتری نیاز است.

۲- بهبود عملکرد قلب و عروق:

در سال ۲۰۰۸ مطالعه ای که درباره اثر چای دارجیلینگ بر عملکرد اندوتلیال (لایه داخلی سیستم قلبی و عروقی) انجام و نتایج آن در مجله British Journal of Nutrition منتشر شد نشان داد مصرف چای باعث بهبود عملکرد اندوتلیال می شود. محققان، کاتچین های چای را مسئول این اثرات مفید می دانند. در چای سیاه دارجیلینگ، غلظت کاتچین ها به میزان قابل توجهی کمتر از چای سبز دارجیلینگ بود و محتوای کافئین بالاتری نسبت به چای سبز دارجیلینگ داشت.
عملکرد اندوتلیال در پاسخ به هر دو نوع چای سبز و سیاه (دارجیلینگ) در سلول های اندوتلیال آئورت گاو و حلقه های آئورت رت مورد بررسی قرار گرفت و مشاهده شد که هر دو چای سبز و سیاه به یک میزان و به طور قابل توجهی فعالیت آنزیم نیتریک اکسید سنتتاز (آنزیم تولید کننده مولکول نیتریک اکسید) (عامل گشادکننده عروق) در اندوتلیال را افزایش دادند.

برای روشن شدن اینکه آیا این یافته ها در انسان نیز قابل اجرا هستند، شل شدن رگ های خونی در بیست و یک زن سالم قبل و ۲ ساعت پس از مصرف چای سبز و سیاه دارجیلینگ، در مقایسه با آب (شاهد)، بررسی شد و بر اساس نتایج، مصرف چای دارجیلینگ (سبز و سیاه) منجر به افزایش قابل توجهی در شل شدن رگ های خونی (FMD) شد.

۳- ضد سرطان: 

در یک مطالعه مقدماتی، آزمایشی قبل از برداشتن پروستات بیمار سرطانی (پروستاتکتومی)، با چای سیاه دارجیلینگ طراحی شد. افزودن عصاره ۵ درصد چای سیاه دارجیلینگ به رژیم غذایی موش نژاد C57BL/6 نشان داد که تئافلاوین ها می توانند به کبد، پروستات، روده کوچک و بزرگ (کولون) جذب شوند.
در مطالعه انسانی، مشاهده شد که پلی فنل های چای در نمونه های پروستات مردانی که چای سبز و سیاه استفاده می کردند نسبت به گروه کنترل بیشتر بود. در شرایط آزمایشگاهی هم تکثیر سلول های سرطانی پروستات، پس از مصرف چای سیاه و سبز کم تر بود. این مطالعه انسانی نشان می دهد که پلی فنل ها و تئافلاوین های چای، زیست فراهمی در پروستات دارند که ممکن است در پیشگیری از سرطان پروستات فعال باشند.

۴- بهبود عملکرد کبد: 

نتایج مطالعه ای که روی اثر آنتی اکسیدانی تئافلاوین ها و تئاروبیجین های چای سیاه دارجیلینگ بر پراکسیداسیون لیپید در هموژنات بافت کبد رت انجام و در ژورنال Biological and Pharmaceutical Bulletin منتشر شد نشان داد تئافلاوین ها و تئاروبجین چای سیاه دارجیلینگ در مهار پراکسیداسیون لیپید در شرایط بیولوژیک، همانند اپی کاتچین های چای سبز عمل می کنند. این فعالیت آنتی اکسیدانی قوی چای سیاه دارجیلینگ به کاتچین ها، تئافلاوین ها و تئاروبجین ارتباط داده می شود.

پلی‌فنول‌ها (کاتچین‌ها، فلاونول‌ها، تئوگالین، تئافلاوین‌ها ، تئاروبیگین‌ها، گالیک اسید)، آلکالوییدها (مانند کافئین)، اسیدهای آلی (اگزالیک اسید، مالیک اسید، سیتریک اسید، ایزوسیتریک اسید، سوکسینیک اسید و آسکوربیک اسید) (ویتامین ث)، رنگدانه‌ها (کلروفیل‌ها، کاروتنوییدها)، ترکیبات عطر و طعم فرار (گرانوئیک اسید، چهار نوع لینالول اکسیدها، لینالول، ژرانیول، هگزنوئیک اسید، بنزیل الکل، ۲-فنیل اتانول، ترانس گرانیک اسید، (E) 2- هگزنوئیک اسید، (Z)3- هگزنوئیک اسید، متیل سالیسیلات و ۲،۶-دی متیل-۳،۷-اوکتادین-۲،۶-دیول.

  • برای تولید ۱ کیلوگرم چای به ۲۲۰۰۰ ساقه جوان دست چین شده نیاز است.
  • گزارش های اولیه نشان می دهد که به غیر از آرایش ژنتیکی گیاه، هجوم حشرات، به خصوص Jassids  و Thrips باعث شکل‌گیری عطر و طعم چای دارجیلینگ می شود.
  • برای جلوگیری از خرید چای دارجیلینگ تقلبی، هیأت مدیرة چای هند، آرم دارجیلینگ را به معنی “چای دارجیلینگ ۱۰۰٪ خالص” بر روی بسته بندی های آن قرار داده است.

۱ تا ۵ فنجان در روز

۲ ساعت پیش یا پس از غذا

نوشیدن چای سیاه بیش از حد و بیش از پنج فنجان در روز، ممکن است مضر باشد.

  • بارداری و شیردهی: بیش از ۳ فنجان در روز چای سیاه مصرف نشود. این مقدار چای حدود ۲۰۰ میلی گرم کافئین دارد. مصرف بیش از این مقدار در دوران بارداری احتمالا ناامن است و با افزایش خطر سقط جنین، افزایش خطر ابتلا به سندرم مرگ ناگهانی نوزاد (SIDS) و وزن کم در زمان تولد مرتبط است.
  • کم خونی: نوشیدن چای سیاه ممکن است کم خونی را در افراد مبتلا به فقر آهن بدتر کند.
  • مشکلات قلبی: کافئین چای سیاه می تواند باعث ضربان قلب نامنظم در افراد خاص شود. افراد مبتلا به بیماری قلبی، با احتیاط کافئین مصرف کنند.
  • دیابت: کافئین موجود در چای سیاه ممکن است قند خون را تحت تاثیر قرار دهد.
  • گلوکوم (آب سیاه): نوشیدن چای سیاه کافئین دار، فشار داخل چشم را افزایش می دهد. افزایش فشار در عرض ۳۰ دقیقه رخ می دهد و حداقل ۹۰ دقیقه طول می کشد.
  • شرایط حساس به هورمون (مانند سرطان پستان، سرطان رحم، سرطان تخمدان): چای سیاه ممکن است مانند استروژن عمل کند. اگر شما در شرایطی هستید که ممکن است استروژن آن را تشدید کند، چای سیاه استفاده نکنید.
  • پوکی استخوان: نوشیدن زیاد چای سیاه کافئین دار می تواند میزان دفع کلسیم در ادرار را افزایش دهد و باعث تضعیف استخوان شود.

مصرف این چای می تواند با قرص های ضد بارداری، داروهای ضد افسردگی، داروهای ضد دیابت، مکسیلیتین، فنوتیازین و تربینافین تداخل داشته باشد.

در طول قرون، چای سیاه برای مقاصد دارویی و به طور خاص، اغلب برای انرژی دادن به بیماران ضعیف و هوشیار یا بیدار نگهداشتن آنها استفاده می شد. چای بیشتر، به عنوان یک محرک، قابض برای برخی از مشکلات گوارشی (به صورت غرغره کردن و یا تزریقی) و برای کاهش تعریق به هنگام تب استفاده می شود. در تامیل نادوی هندوستان، برگ چای برای مانیا (نوعی بیماری روانی، شیدایی)، فلج، عصبانیت، دردهای عصبی و بی‌خوابی استفاده شده است.

میخک

میخک

نام تجاری گیاه:

Clove 

نام علمی گیاه:

(L.) Merr. and L.M. Perry Syzygium aromaticum

تاریخچه:

 میخک از غنچه گل خشک شده درخت همیشه سبز Syzygium aromaticum تهیه می شود. اگرچه این درخت بومی جزایر مالوکا در اندونزی است، اما میخک ها به طور طبیعی در هند، تانزانیا، سریلانکا، برزیل و ماداگاسکار رشد می کنند. بیش از ۲۰۰۰ سال، از میخک و روغن آن در طب سنتی هندی و چینی استفاده شده است.

در قرن چهارم، بازرگانان عرب شکوفه های میخک را به اروپا آوردند. در طول قرن های هفتم و هشتم میلادی در اروپا، از میخک به عنوان نگهدارنده مواد غذایی استفاده می شد. امروزه، در بسیاری از خانه ها از میخک به عنوان ادویه استفاده می کنند و شواهد نشان می دهند که استفاده از آنها به عنوان یک داروی درمانی در برابر ارگانیسم های مضر همچنان رو به رشد است.

خصوصیات محصول

 میخک

۱-بهبوددهنده عملکرد مغز و حافظه

در سال ۲۰۱۱، اثر میخک بر یادگیری، حافظه و کاهش استرس اکسیداتیو در موش های آزمایشگاهی، بررسی و نتایج آن در مجله Planta Medica منتشر شد. استرس اکسیداتیو با سنجش سطح مالون دی آلدئید (MDA) و گلوتاتیون کاهش یافته (GSH) در مغز ارزیابی شد.

 درمان اولیه با روغن میخک به میزان ۰/۱و ۰/۰۵ (میلی لیتر/کیلوگرم) به مدت سه هفته، به طور معنی داری تأخیر در یادگیری را کاهش داد. بنابراین مصرف روغن میخک می تواند با کاهش استرس اکسیداتیو، کم شدن حافظه ناشی از اسکوپولامین را ترمیم کند.

۲- بهبوددهنده عملکرد کبد

اختلال در عملکرد انسولین در بیماران دیابتی، منجر به افزایش تولید گلوکز کبدی میشود. مطالعات اخیر اثر گیاهان بر افزایش جذب گلوکز به سلولهای چربی (مشابه عمل انسولین) را نشان داده اند. بر اساس نتایج پژوهشی در سال ۲۰۰۵، عصاره میخک از طریق کاهش بیان ژن آنزیم های فسفوانول پیروات کربوکسی کیناز (PEPCK) و گلوکز ۶- فسفاتاز (G6Pase)، عملکردی مشابه انسولین در سلولهای کبدی و سلولهای تومور کبد دارد. آنالیزهای بیشتر نشان می دهند که میخک و انسولین به شیوه ای مشابه، بیان بسیاری از ژن های مشابه را تنظیم می کنند. این نتایج، بر نقش بالقوه ترکیبات مشتق شده از میخک به عنوان عوامل شبه انسولین تاکید دارند.

۳- افزایش میل جنسی

در سال ۲۰۱۳، اثر بهبود دهنده روغن اسانس میخک بر باروری رت های نر که در معرض منگنز قرار داده شده بودند بررسی و نتایج آن در مجله Advances in Sexual Medicine به چاپ رسید. بر اساس نتایج، عصاره روغن اسانس میخک، سبب بهبود غلظت اسپرم و ناهنجاری مرفولوژیکی ناشی از منگنز شد. همچنین در سال ۲۰۰۴ در پژوهشی که نتایج آن در مجله BMC Complementary and Alternative Medicine منتشر شد، عصاره میخک به میزان قابل توجهی رفتار تولید مثلی و میل جنسی موش های آزمایشگاهی را بهبود داد.

البته شایان ذکر است که در تحقیقی در مجلهFood and Chemical Toxicology ، اثر سه غلظت عصاره میخک (۱۵ ، ۳۰ و ۶۰ میلی گرم / کیلوگرم وزن بدن) بر عملکرد بیضه موش های آزمایشگاهی در یک چرخه اسپرماتوژنز (۳۵ روز) بررسی شد و نتایج نشان داد غلظت پایین تر (۱۵ میلی گرم) عصاره باعث افزایش فعالیت ۱۷β-HSD  (آنزیم مبدل آندروستندیون به هورمون تستوسترون) و Δ۵ ۳β-HSD (آنزیم کاتالیزکننده بیوسنتز پروژسترون) و سطح سرمی تستوسترون شد، ولی دوزهای بالاتر عصاره (۳۰ و ۶۰ میلی گرم)، سبب کاهش موارد مذکور و کاهش تولید روزانه اسپرم شد. با توجه به این نتایج، محققان، توصیه می کنند در مقدار مصرف میخک جهت تقویت میل جنسی، احتیاط لازم در نظر گرفته شود.

۴- ضد میکروب

نتایج تحقیقی در مجله Journal of Applied Toxicology در سال ۲۰۰۵ نشان داد که روغن میخک منجر به حفاظت موش های آزمایشگاهی در برابر بیماری آفلاتوکسیکوزیس (ناشی از قارچ آفلاتوکسین)می شود. بر اساس اطلاعات منتشر شده در مجله Journal of Natural Products، ترکیبات میخک باعث مهار فعالیت عوامل بیماری زای دهان می شوند. در این پژوهش، فلاون ها، کامفرول و میریستینِ عصاره متانولی میخک فعالیت مهارکنندگی در برابر پاتوژن های P. gingivalis  و P. intermedia  نشان دادند.

همچنین اثر عصاره استخراج شده میخک بر موش آلوده به ویروس هرپس سیمپلکس نوع ۱(HSV-1) مورد مطالعه قرار گرفت و نتیجه آن در مجله Journal of Dermatological Science منتشر شد. دوز خوراکی (۷۵۰ میلی گرم / کیلوگرم در روز) از این عصاره به مدت ۱۰ روز، از پیشرفت و عود بیماری HSV-1 جلوگیری کرد و شیوع التهاب و سرخی پوست را نسبت به گروه کنترل کاهش داد.

 ۵-ضد سرطان

بر اساس مطالعه منتشر شده در مجله Journal of Natural Products ، ترپن های میخک منجر به جداسازی پنج ترکیب فعال به نام های بتا کاریوفیلن، بتا کاریوفیلن اکسید، آلفا هومولن، آلفا هومولن اپوکسید I و اوژنول شدند. این ترکیبات سبب افزایش فعالیت آنزیم سم زدای گلوتاتیون S – ترانسفراز در کبد و روده کوچک موش شدند. دلیل خاصیت ضد سرطانی میخک را اثر آن بر القاء سم زدایی آنزیم ها و مهار مواد سرطان زای شیمیایی دانسته اند.

فنیل‌پروپانوئیدها مانند کارواکرول، تیمول، اوژنول و سینامالدئید؛ ترکیبات فنلی مانند گالیک اسید و مشتقات آن، هیدروکسی بنزوئیک اسیدها، کافئیک، فرولیک، سالسیلیک و هیدروکسی سینامیک اسیدها؛ فلاوونوییدها مانند کامپفرول و کوئرستین.

  • نام این ادویه میخی شکلِ قهوه ای و سخت، از واژه لاتین clavus به معنی “میخ” گرفته شده است.
  • اسانس استخراج شده از شکوفه های خشک شده میخک در صنایع عطرسازی و طعم دهنده ها و چاشنی ها استفاده می شود.
  • کاربرد جدید میخک، استفاده از آن به عنوان “عامل از بین برنده لارو حشرات” است.
  • ۲۰۰۰ سال پیش چینی ها برای رفع بوی بد دهان از انواع میخک ها استفاده می کردند و هر شخصی که با امپراطور ملاقات داشت ملزم به جویدن میخک بود.

مصرف روغن اسانس میخک در غلظت های کم تر از ۱۵۰۰ میلی گرم/ کیلو گرم به طور کلی ایمن شناخته شده است. از طرف دیگر، بر اساس اعلام سازمان بهداشت جهانی (WHO) مقدار روزانه قابل قبول میخک ۲/۵ میلی گرم/کیلو گرم (به ازاء وزن فرد) است. 

۱ تا ۲ ساعت قبل یا بعد از غذا
  • استفاده مکرر از روغن میخک در دهان یا روی لثه می تواند به لثه ها، مغز دندان، پوست و غشاهای مخاطی آسیب زند.
  • روغن میخک حاوی یک ماده شیمیایی به نام اوژنول است که به نظر می رسد سرعت لخته شدن خون را کاهش می دهد. ممکن است مصرف روغن میخک باعث خونریزی در افراد مبتلا به اختلالات خونریزی شود.
  • ممکن است روغن میخک باعث خونریزی در حین و یا بعد از عمل جراحی شود. حداقل ۲ هفته قبل از عمل جراحی از میخک استفاده نشود.
  • در کودکان، مصرف روغن میخک از طریق دهان مضر است و می تواند منجر به عوارض جانبی شدید مانند تشنج، آسیب کبدی و عدم توازن مایعات در بدن شود.
  • در دوران بارداری یا شیردهی از مصرف آن اجتناب شود.

داروهایی که سرعت لخته شدن خون را کاهش می دهند (داروهای ضد انعقاد/ضد پلاکت) با میخک تداخل دارند. مصرف روغن میخک همراه با داروهایی که لخته شدن را کند می کنند، ممکن است احتمال کبودی و خونریزی را افزایش دهد. میخک حاوی اوژنول است. اوژنول بخشی از میخک است که ممکن است لخته شدن خون را کاهش دهد. برخی از داروهایی که سرعت لخته شدن خون راکاهش می دهند عبارتند از آسپرین، کلوپیدوگرل، دیکلوفناک ، ایبوپروفن، ناپروکسن، دالتپارین، اِنوکساپارین، هپارین، وارفارین.

از گذشته دور، میخک کاربرد دارویی و آشپزی داشت. روغن آن به عنوان یک خلط‌ آور و ضد تهوع و استفراغ با نتایج بالینی متناقض استفاده می شده است. میخک یک درمانگر سنتی برای تسکین درد دندان، درد گوش، فشار خون، درد ناشی از سوختگی و زخم ها است. در طب سنتی چین، میخک به نام “ding xiang” یا “ادویه ی میخی شکل” شناخته شده است و برای درمان سوء هاضمه، تهوع، استفراغ و عفونت مورد استفاده قرار می گیرد. از میخک برای کاهش درد دندان استفاده می شود. در مناطق گرمسیری آسیا میخک برای درمان عفونت های گوناگون مانند مالاریا، وبا و سل استفاده می شد.

زوفا

زوفا

نام تجاری گیاه:

Hyssop

نام علمی  گیاه:

Hyssopus officinalis L.

تاریخچه:

زوفا یک گیاه همیشه سبز و چند ساله از خانواده نعناعیان است که برگ های آن کوچک و خطی، و گل هایش بنفش متمایل به آبی هستند. زوفا بومی کشورهای مدیترانه‌ای و مناطق معتدل آسیا است، اما در حال حاضر به طور گسترده ای در سراسر جهان کشت شده و اغلب به عنوان یک گیاه تزئینی استفاده می شود. خاستگاه زوفا اروپا، منطقه مدیترانه، شمال آفریقا، سوریه و آسیای غربی است. محل پرورش آن، آسیا، منطقه مدیترانه، جنوب اروپا و سوریه است. نام hyssop احتمالاً بدون تغییر از واژه یونانی hyssopos و واژه عبری esob به معنای “گیاه مقدس” گرفته شده است.

خصوصیات محصول

۱-تنظیم کننده قند خون

در سال ۲۰۰۸، مطالعه ای بر روی فعالیت مهار کنندگی گیاهان دارویی در برابر آنزیم تبدیل کننده آنژیوتانسین (ACE) و آنزیم های گوارشی مرتبط با دیابت انجام و نتایج آن در مجله journal of Ethnopharmacology  منتشر شد. بر اساس این مطالعه مشخص شد که عصاره زوفا بر آنزیم آلفا- گلوکوزیداز اثرگذار است. آنزیم های آلفا-آمیلاز و آلفا-گلوکوزیداز در هضم گلوکز شرکت دارند و افزایش قند خون بعد از هر وعده غذایی را کنترل می کنند. خاصیت مهارکنندگی آلفا-گلوکوزیداز در عصاره های آبی – متانولی برگ های خشک شده زوفا مشاهده شد. در مطالعه ای که در سال ۲۰۰۳ انجام  شد، اثر مهار کنندگی آلفا-گلوکوزیداز عصاره زوفا بر روی هیپرگلیسمی

گیاه زوفا

(افزایش قند خون)، ارزیابی و نتایج آن در مجله (Tokyo) Journal of Nutritional Science and Vitaminologyمنتشر شد. بر اساس این یافته ها ، ۵/۰ و ۱ میلی گرم بر میلی لیتر عصاره زوفا، طی ۱۲۰ دقیقه سبب مهار افزایش بیش از حد گلوکز خون شد. بر این اساس زوفا می تواند مکمل غذایی مفیدی برای مهار هیپرگلیسمی بعد از صرف غذا باشد.

۲-برطرف کننده اسپاسم

 در سال ۲۰۰۲، اثر آرامش بخش روغن اسانس زوفا و برخی از ترکیبات اصلی آن مانند ایزوپینوکامفون، لیمونن و بتا-پینن، بر عضلات روده خرگوش و خوکچه هندی مطالعه و نتایج آن در مجله Planta Medica منتشر شد. روغن اسانس و ایزوپینوکامفون، انقباض ناشی از باریم کلراید و استیل کولین در ایلئوم (قسمتی از روده کوچک) خوکچه هندی را به طور وابسته به غلظت، مهار کرد؛ در حالیکه لیمونن یا بتا- پینن، اثری بر انقباض بافت نداشتند. همچنین در ایلئوم خوکچه هندی، روغن اسانس زوفا مانع از انقباض ناشی از کلسیم کلراید CaCl2 شد.

۳-تقویت کننده سیستم ایمنی

 در سال ۲۰۰۹، فعالیت ضد ویروسی عصاره متانولی برگ های زوفا، در برابر ویروس هرپس سیمپلکس (تبخال) تیپ ۱ (نوع وحشی) و تیپ ۲ (سویه های مقاوم) در شرایط آزمایشگاهی و بر روی مدل حیوانی بررسی و نتایج آن در مجله Journal of Medicinal Plants Research منتشر شد. عصاره گیاه میانگین زمان حیات را در موش های آلودة تحت درمان، نسبت به موش های آلودة درمان نشده، بین ۵۵ تا ۶۵ درصد افزایش داد. همچنین نرخ مرگ و میر در موش های درمان شده با عصاره زوفا به طور قابل توجهی تا ۹۰ درصد کاهش یافت، اما نرخ مرگ و میر در موش های آلودة درمان نشده ۱۰۰ درصد بود.

این نتایج نشان می دهد که عصاره این گیاه خاصیت ضد ویروسی در برابر هرپس سیمپلکس (HSV) دارد و می تواند یک درمان جایگزین برای عفونت های HSV باشد. در مطالعه دیگری که نتایج آن در مجلهBiochemical and Biophysical Research Communications منتشر شد، پلی ساکارید MAR-10 استخراج شده از زوفا، به طور وابسته به غلظت، تکثیر ویروسHIV-1  را مهار کرد. بر اساس این مطالعه، پلی ساکارید MAR-10 حاوی فعالیت ضدویروس HIV-1   قوی است.

۴-بهبود دهنده تنفس

 در سال ۲۰۱۴ اثر زوفا بر مهار التهاب مسیر تنفسی در موش های مبتلا به آسم مزمن بررسی و نتایج آن در مجله Experimental and Therapeutic Medicine منتشر شد. به این منظور ۳۲ موش در ۴ گروه تقسیم شدند: نرمال، مبتلا به آسم مزمن، تحت درمان با دگزامتازون و تحت درمان با زوفا. نتایج نشان داد که در گروه مبتلا به آسم مزمن و تحت درمان با دگزامتازون، در مقایسه با گروه نرمال، میزان ایمونوگلوبولین E سرم افزایش یافت (ایمونوگلوبولین E  سبب تشدید آسم می شود) و ترشح بیش از حد موکوس راه هوایی در این دو گروه مشاهده شد. اما میزان ایمونوگلوبولین E سرم در گروه موش های تحت درمان با زوفا، مشابه نتایج گروه نرمال بود. یافته های این پژوهش، خاصیت ضد التهابی زوفا و اثر مثبت آن بر تنفس را نشان دادند.

پینوکامفون، آپی ژنین، لوتئولین، مشتقات کوئرستین، ترکیبات فنلی از جمله فرولیک اسید و کافئیک اسید، تانن، مونوترپن ها (سیس وترانس پینوکامفون، بتا پینن) و سزکویی ترپن ها (ژرماکرین D، اِلمول).

  • برای درمان التهاب پوستی جزئی، برگ های تازه خرد شده گیاه را می توان بر روی پوست استفاده کرد.
  • از روغن زوفا به عنوان یک ترکیب معطر در صابون ها، لوازم آرایشی و عطرها استفاده می شود.
  • با این که زوفا مزه تلخی دارد اما اغلب به عنوان طعم دهنده نعنایی و ادویه در صنایع غذایی استفاده می شود.
  • دوز مناسب زوفا بستگی به چندین عامل از جمله سن، میزان سلامت و سایر شرایط شخص مصرف کننده دارد. بزرگسالان می توانند روزانه ۳-۱۰ گرم از بخش های بالایی خشک شده گیاه را مصرف کنند.

    ۱ تا ۲ ساعت قبل یا بعد از غذا
    • زوفا در مقادیری که به طور معمول در غذاها و دارو یافت می شود، برای بسیاری از افراد، ایمن است. با این حال، روغن آن در بعضی افراد باعث تشنج شده است.
    • استفاده از زوفا در دوران بارداری ایمن نیست چراکه ممکن است باعث انقباض رحم، شروع قاعدگی و سقط جنین شود. بهتر است از استفاده از این گیاه در دروان شیردهی هم اجتناب شود.
    • مصرف زوفا برای کودکان مضر است. تشنج در کودکانی که ۲-۳ قطره از روغن زوفا را در چند روز دریافت کرده بودند، مشاهده شده است.
    • افرادی که سابقه تشنج دارند، از زوفا استفاده نکنند چون ممکن است باعث تشنج یا بدتر شدن آن شود.
    • به دلیل اثر تشنج زای زوفا، توصیه می شود که روغن زوفا و سایر محصولات خوراکی زوفا را در دوزهای بالا یا بیش از دو هفته مصرف نکنید. می توانید با کمی فاصله زمانی، پس از مدتی، مصرف آن را از سر بگیرید.
    • این گیاه ممکن است باعث واکنش های آلرژیک در افرادی شود که مستعد به آلرژی هستند. همچنین محتوای ید این گیاه بالا است و باید افرادی که از مشکلات مرتبط با ید رنج می‌برند، از آن پرهیز کنند.
    • در صورت ابتلا به فشار خون بالا و بیماری صرع، از مصرف زوفا خودداری شود.
    • زوفا ممکن است آستانه تشنج را کاهش دهد و می تواند با داروهای ضد صرع تداخل ایجاد کند.
    • زوفا ممکن است با داروهای دیابتی اختلال داشته باشد.
    • ترکیبات اولئانولیک اسید و اورسولیک اسید زوفا دارای خاصیت ضد چربی خون بالا هستند و ممکن است با این گروه از داروها تداخل ایجاد کنند.
    • عصاره خام زوفا خاصیت ضد ویروسی در برابر ویروس های هرپس سیمپلکس و HIV-1 دارد و ممکن است با داروهای ضد ویروسی تداخل ایجاد کند.
    • جوشانده های گیاهی حاوی زوفا ممکن است با گلوکوکورتیکوئیدها (ترکيباتى فارماکولوژيک که در انواع مختلفى از اختلالات نظير آسم، آرتريت روماتوئيد و پسوريازيس مصرف مى‌شوند) تداخل ایجاد کنند.
    • زوفا اصلاح کننده سیستم ایمنی است و می تواند با داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی تداخل ایجاد کند.
    • زوفا بر آستانه تشنج اثر می گذارد و ممکن است با داروهای اثرگذار بر آستانه تشنج تداخل داشته باشد.

    زوفا در طب سنتی به عنوان ضد عفونی کننده، اشتها آور، مسکن، خلط آور، ضد نفخ و ادرار آور استفاده می شود. گیاه زوفا ترشح شیره معده را تحریک می کند و هضم و جذب غذا را بهبود می دهد. از دمنوش برگ های خشک شده زوفا برای کاهش قند خون، کاهش التهاب، کاهش اسپاسم در عضله صاف دستگاه گوارش و فعالیت ضد میکروبی استفاده می شود. همچنین این گیاه در درمان تب، روماتیسم، استفراغ و اسپاسم نیزکاربرد دارد. چای تهیه شده از این گیاه در رفع اختلالات عصبی و درد دندان مؤثر است.

مریم گلی

مریم گلی

نام تجاری گیاه:

Sage

نام علمی گیاه:

 Salvia officinalis.L  

تاریخچه:

مریم گلی یک بوته کوچک، همیشه سبز و چندساله است که به طور طبیعی از اسپانیا تا امتداد ساحل مدیترانه رشد می کند. گونه S. officinalis بومی آسیای مرکزی و نواحی مدیترانه ای است. امروزه این گیاه در سراسر جهان به ویژه در اروپا و آمریکای شمالی به طور طبیعی پرورش داده می شود.

خصوصیات محصول

مریم گلی

۱-تنظیم کنندۀ فشار خون

محققان در پژوهشی که در سال ۲۰۰۹ انجام و نتایج آن در ژورنال International Journal of Molecular Science منتشر شد، اثر چای مریم گلی بر فشار خون و پارامترهای زیستی دیگر را بررسی کردند. در این آزمایش، زنان سالمی که داوطلب شده بودند، چای مریم گلی را به میزان ۳۰۰ میلی لیتر، دو بار در روز مصرف می کردند. مشاهدات نشان دادند که مصرف چای مریم گلی به مدت چهار هفته سبب کاهش چشمگیری در فشار خون دیاستولیک شد.

۲- بهبوددهندۀ عملکرد مغز

 بر اساس مطالعات، عصارۀ برگ مریم گلی باعث افزایش حافظه می شود. ترکیبات این گیاه، از طریق اثر بر سیستم کولینرژیک و حفاظت در برابر سمیت پروتئین بتا-آمیلوئید (پروتئینی با عوارض عصبی)، در کنترل بیماری آلزایمر موثر هستند. در سال ۲۰۰۳ مطالعه ای به منظور ارزیابی کارایی و ایمنی عصاره مریم گلی با دوز ثابت (۶۰ قطره در روز) در افراد ۶۵ تا ۸۰ ساله مبتلا به آلزایمر خفیف تا متوسط انجام و نتایج آن در ژورنال Journal of Clinical Pharmacy and Therapeutics منتشر شد. نتایج نشان داد مصرف عصاره مریم گلی به مدت ۴ ماه، نسبت به دارونما اثر بهتری روی عملکردهای شناختی داشت و مصرف آن به مدت ۱۶ هفته، میزان شناخت و درک را به میزان چشمگیری بهبود بخشید.

۳- تنظیم کنندۀ قند خون

 در سال ۲۰۰۹، مطالعه ای به منظور بررسی اثر ضد دیابتی عصاره اتانولی مریم گلی در موشهای صحرایی دیابتی انجام شد و نتایج آن در مجله Diabetes & Metabolic Syndrome: Clinical Research & Reviews انتشار یافت. مشاهدات نشان داد که مصرف عصاره مریم گلی در غلظت های (۰/۲ و ۰/۴ گرم بر کیلوگرم وزن بدن) به مدت ۱۴ روز سبب افزایش انسولین پلاسما و کاهش معنی دار گلوکز، تری گلیسیرید، کلسترول کل، اوره، اسید اوریک، کراتینین، آمینوترانسفراز و آلانین آمینوترانسفراز در سرم خون شد.

بنا بر نتایج این مطالعه، عصاره این گیاه فعالیت وابسته به دوز نشان می دهد که با داروی ضددیابتی گلی‌بن‌کلامید قابل مقایسه است. این اثر مریم گلی می تواند به دلیل ترکیبات موجود در عصاره گیاه باشد که از سلول های بتای لوزالمعده محافظت و ترشح انسولین را تحریک می کنند. همچنین نتایج یک آزمایش بالینی بر روی ۸۰ بیمار که در سال ۲۰۱۳ در مجله Journal of Renal Injury Prevention منتشر شد نشان داد سطح قند خون و کلسترول در بیماران مبتلا به دیابت نوع دوم که تحت درمان با مریم گلی بودند نسبت به گروه شاهد به طور قابل توجهی کاهش یافت.

۳- ضدالتهاب

 در سال ۲۰۱۰، اثرات ضد درد و ضد التهاب عصاره آبی و الکلی برگ های مریم گلی در موش های آزمایشگاهی مورد مطالعه قرار گرفت و نتایج آن در مجله Pharmaceutical Biology منتشر شد. مشاهدات این پژوهش نشان داد که عصاره آبی و الکلی برگ مریم گلی اثرات ضد درد و ضد التهاب دارد، که این امر تأییدی بر استفاده سنتی از این گیاه برای کاهش درد است.

۴- ضدسرطان

اورسولیک اسید موجود در مریم گلی به طور مؤثری از حملۀ سلول های سرطانی و بروز متاستاز جلوگیری می کند. این ترکیب، در آزمایشی که در شرایط in vivo (درون شیشه ای) انجام شد، سبب از بین رفتنلانه‌گزینی سلول های ملانوم B16 در ریه شد. در سال ۲۰۱۰ نتایج بررسی اثر چای مریم گلی بر جلوگیری از سرطان روده بزرگ در موش های صحرایی در مجله BioMed Central Proceedings  منتشر شد که بر اساس آن، عصاره آبی مریم گلی به طور معنی‌داری سبب کاهش آسیب DNA ناشی از H2O2 شد.

برخی از دی-ترپنوییدهای استخراج شده از ریشۀ مریم گلی اثرات سیتوتوکسیک (نابودکننده سلول های سرطانی) دارند و سبب تخریب DNA در سلول های سرطانی Caco‑۲  رودة بزرگ در انسان می شوند. در سال ۲۰۰۷  فعالیت ضدسرطانی روغن مریم گلی در نمونه های سلول های سرطانی و در شرایط آزمایشگاهی سنجیده و نتایج آن در مجله Anticancer Research منتشر شد. بر اساس نتایج، جزء سزکویی‌ترپن مریم گلی، حاوی آلفا هومولن است که فعالیت سیتوتوکسیک قوی در برابر ردة سلول های سرطانی LNCaP پروستات در انسان نشان می دهد. همچنین، ترانس- کاروفیلن که مهمترین سزکویی‌ترپن مریم گلی است، فعالیت سیتوتوکسیک قوی در برابر سلول های سرطانی پوست و کلیه نشان داده است.

۵- تقویت کنندۀ سیستم ایمنی

نتایج بررسی اثر پلی ساکاریدهای ایمنی‌بخش مریم گلی که در سال ۲۰۰۳ در مجله International Journal of Biological Macromolecules منتشر شد نشان داد این ترکیبات، با تحريك لنفوسيت های تیموس در رت ها سبب تقویت سیستم ایمنی می شوند. در این پژوهش، مشاهده شد که اجزاء پلی ساکاریدی که عمدتا غنی از آرابینوگالاکتان، پکتین و پلیمرهای مرتبط با گلوکورونوزایلان هستند، قادر به القاء تکثیر لنفوسيت‌های تیموس هستند.

۶- تنظیم کنندۀ میزان کلسترول

 عصارۀ مریم گلی باعث فعال شدن گیرنده‌ های فعال شده-با-تکثیرکننده‌ی پروکسیزوم (PPARγ)، و تنظیم ژن های دخیل در مصرف انرژی و متابولیسم لیپید و گلوکز می شود. علاوه بر این، مریم گلی، نسبتHDL به LDL را بهبود داده و میزان تری گلیسرید موجود در سرم را کاهش می دهد. اثر مریم گلی و ترکیبات فعال آن بر فعالیت آنزیم لیپاز پانکراس و هضم لیپید مورد بررسی قرار گرفته است.

در سال ۲۰۰۴ ، مطالعه ای بر روی اثر کارنوسیک اسید این گیاه انجام و نتایج آن در مجله Bioorganic & Medicinal Chemistry Letters منتشر شد که در آن، عصاره متانولی برگ های مریم گلی به طور معنی داری فعالیت لیپاز پانکراس را مهار کرد و سبب مهار افزایش تری گلیسرید سرم در موش هایی شد که روغن زیتون مصرف کرده بودند. کارنوسیک اسید و کارنوسول، دو ترکیب عصاره مریم گلی هستند که فعالیت مهاری بر آنزیم لیپاز پانکراس دارند.

۷- بهبوددهندۀ علائم یائسگی

 در یک کارآزمایی بالینی که در سال ۲۰۱۱ انجام شد و نتایج آن در ژورنال Advances in Therapy به چاپ رسید، اثر مریم گلی بر درمان گرگرفتگی در طول یائسگی به اثبات رسید. مصرف یک بار در روز عصارۀ مریم گلی، ارزش بالینی خوبی را از نظر ایمنی و اثربخشی در درمان گرگرفتگی و علائم وخیم یائسگی نشان داد.

۸- بهبوددهندۀ عملکرد دستگاه گوارش

 بر اساس یافته های پژوهشی در سال ۲۰۱۱، ترکیباتی در مریم گلی وجود دارند که سبب تسکین عضلات روده شده و با کاهش حرکات روده ای، اثر ضد اسهال دارند. مکانیسم عمل ضداسهال و ضداسپاسم این گیاه، احتمالا با فعالیت کانال‌های یون پتاسیم حساس به ولتاژ مرتبط است. نتایج این تحقیق که در مجله Bangladesh Journal of Pharmacology منتشرشد نشان داد می توان از مریم گلی در درمان دارویی اختلالات رودة بیش فعال مانند اسهال استفاده کرد.

۹- بهبوددهندۀ عملکرد کبد

در سال ۲۰۰۵، ایمنی زیستی و پتانسیل آنتی اکسیدانی دمنوش مریم گلی از طریق تعیین مقدار فعالیت آنزیم های ترانس آمیناز پلاسما و گلوتاتیون اِس-ترانسفراز (GST) کبد و فعالیت‌های آنزیم گلوتاتیون ردوکتاز (GR)، ارزیابی شد و نتایج آن در مجله Journal of Ethnopharmacology منتشر شد. بر اساس نتایج، افزایش معنی دار فعالیت آنزیم گلوتاتیون اِس-ترانسفراز (GST) کبدی در حیوانات آزمایشگاهی که دمنوش مریم گلی مصرف کرده بودند، مشاهده شد.

توژون، پیکروسالوین، بورنیل استات، کامفن، کامفور، هومولن، لیمونن، رزمارینیک اسید، الاژیک اسید، کارنوسیک اسید، کلروژنیک اسید، روتین و کوئرستین، آپی ژنین، لوتئولین.

  • روغن مریم گلی معمولی، به عنوان ترکیب آروماتیک در مواد شوینده، کرم ها، لوسیون ها و عطرها استفاده می‌شود.
  • کمیسیون E آلمان، استفاده از مریم گلی معمولی را برای برخی از کاربردهای پزشکی شامل التهاب و سوءهاضمه پذیرفته است.
  • عسل مریم گلی با توجه به عطر و طعم منحصربه فردش، با قیمت بالایی فروخته می شود.
  • دهقانان ایتالیایی مریم گلی را به عنوان مادۀ حافظ سلامتی می‌خورند. در بسیاری از کشورهای دیگر نیز برگ این گیاه را با نان و کره مصرف می کنند و این را بهترین راه مصرف آن می دانند.

۶-۴ گرم برگ مریم گلی در طول روز.

۱ تا ۲ ساعت قبل یا بعد از غذا

مصرف خوراکی مریم گلی در دوزهای بالا و در مدت زمان طولانی احتمالا مضر است. چون توژون موجود در این گیاه می تواند باعث تشنج و آسیب به کبد و سیستم های عصبی شود.

  • بارداری و شیردهی: مصرف مریم گلی در طول بارداری مضر است. توژون قاعده‌آور است و می تواند باعث سقط جنین شود. همچنین از مصرف آن در دوران شیردهی اجتناب شود، زیرا برخی از شواهد نشان می دهد که توژون ممکن است میزان شیر مادران را کاهش دهد.
  • دیابت: مریم گلی ممکن است سطح قند خون در افراد مبتلا به دیابت را کاهش دهد. افراد مبتلا به دیابت در صورت استفاده از مریم گلی، قند خون خود را با دقت کنترل کنند.
  • فشار خون:  مریم گلی معمولی در افراد مبتلا به فشارخون، ممکن است فشار خون را به میزان کم کاهش دهد.
  • اختلالات تشنجی: مریم گلی معمولی حاوی مقادیر قابل توجهی از توژون (ترکیب شیمیایی آغازگر تشنج) است. افراد مبتلا به اختلالات تشنج، نباید مریم گلی را در مقادیر بالاتر از حد معمول در مواد غذایی مصرف کنند.
  • جراحی: مریم گلی ممکن است با کنترل قند خون در جراحی تداخل داشته باشد. حداقل ۲ هفته قبل از عمل جراحی از مریم گلی استفاده نشود.
  • مریم گلی ممکن است قند خون را کاهش دهد. مصرف آن همراه با داروهای دیابت ممکن است باعث شود قند خون بیش از حد کاهش یابد. برخی از داروهای ضد دیابت عبارتند از: گليمپرايد، گلیبوراید، انسولین، پیوگلیتازون، کلرپروپامید، است.
  • مریم گلی با تأثیر بر مواد شیمیایی در مغز، ممکن است اثر بخشی داروهای ضد تشنج را کاهش دهد. پریمیدون و کاربامازپین از جمله این داروها هستند.
  • مصرف مریم گلی همراه با داروهای آرام‏بخش مانند کلونازپام و لورازپام ممکن است باعث خواب آلودگی بیش از حد شود.
  • بر اساس مطالعاتی که درباره اثر مریم گلی بر بیماری آلزایمر انجام شده است، انتظار می رود این گیاه با داروهای کولینرژیک مانند پیلوکارپین و اسکوپولامین تداخل داشته باشد.

در طب سنتی ایرانی، مریم گلی به عنوان داروی آرام‌بخش، ضدسرطان، ضدآلزایمر، ضدمیکروب، ضدتعریق، آنتی‌اکسیدان، کاهش‌دهنده شیر در زنان باردار، کاهش‌دهنده میل جنسی، قاعده‌آور، کاهنده پرفشاری خون و برطرف‌کنندۀ سوءهاضمه، درد و نفخ استفاده می‌شود. چای مریم گلی برای درمان دیسمنوره (قاعدگی دردناک)، اسهال، التهاب معده، ورم لوزه ها و گلو درد مصرف می‌شده است و برگ های خشک شده آن هم برای درمان آسم دود می‌شدند.  

 

آلبالو

آلبالو

نام تجاری گیاه:

Sour cherry

نام علمی گیاه:

Prunus cerasus

تاریخچه:

آلبالو با نام علمی Prunus cerasus گونه ای از جنس Prunus و متعلق به خانواده ی گلسرخیان است. این گیاه، بومی کوه های قفقاز است و احتمال دارد بذر آن را پرندگان به دیگر نقاط دنیا از جمله اروپا برده باشند. برخی هم اعتقاد دارند، آلبالو بومی مناطقی در شرق اروپا است. پایه های بذری نوع گیزلا و مازارد جنس Prunus به طور گسترده در سراسر اروپا و شمال آمریکا گسترده شده اند. آلبالو بسیار محبوب ایرانیان  بود  و نخستین بار رومی ها این میوه را مدتی پیش از قرن نخست میلادی به انگلیس وارد کردند.

در قرن شانزدهم میلادی، هنری هشتم، کشت آلبالو را در انگلستان متداول کرد. نخستین بار بذر درخت آلبالو را مهاجران انگلیسی در ۱۶۲۹میلادی، به آمریکا وارد کردند. پس از آن فرانسوی ها هسته های آلبالو را از نرماندی(منطقه ای در شمال غرب فرانسه) با خود به آمریکا آوردند و در امتداد رودخانه ی سن لوران کاشتند. درختان آلبالو بخش بزرگی از باغ های مهاجران فرانسوی در شهرهایی مثل دیترویت و وینسنس را به خود اختصاص می داد.

خصوصیات محصول

دمنوش آلبالو

۱- بهبود عملکرد قلب و عروق

 پژوهش ها نشان می دهد که کوئرستین آلبالو با از بین بردن رادیکال های آزاد مانع از آسیب اکسیداتیو و اکسیده شدن لیپوپروتئین با چگالی کم (LDL) می شود. اکسید شدن لیپوپروتئین با چگالی کم، سبب تشکیل پلاک در شریان ها و در نهایت منجر به ایجاد بیماری های قلبی و سکته می شود. مطالعه ی منتشر شده در مجله ی آمریکایی فیزیولوژی در سال ۲۰۰۶ نشان می دهد که مصرف ۱۰ میلی گرم بر کیلوگرم و ۳۰ میلی گرم بر کیلوگرم عصاره ی آلبالو به طور چشمگیری، عملکرد قلب(از جمله جریان خون و فشار خون) در موش های صحرایی را بهبود می دهد.

براساس پژوهش دیگری، که سال ۱۳۸۵ در مجله ی دیابت و متابولیسم ایران منتشر شد، تأثیر مصرف آلبالو، بر کاهش برخی عوامل خطرساز بیماری های قلبی عروقی در ۱۶ زن مبتلا به دیابت نوع ۲، بررسی شد. این افراد به مدت ۶ هفته کنستانتره ی آب آلبالو مصرف کردند.

وزن بدن، چربی های خون و سطح فشارخون سیستولیک و دیاستولیک در شروع و پایان مطالعه اندازه گیری شد. یافته های این مطالعه نشان داد که در پایان آزمایش مقادیر وزن، کلسترول تام، کلسترول  LDL و فشار خون سیستولیک و دیاستولیک بطور معنی‌داری کاهش یافتند. نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که مصرف آب آلبالو، به بهبود عوامل خطر بیماری‌های قلبی عروقی در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ کمک می‌کند.

۲- کاهش التهاب مفاصل

 پژوهشی منتشر شده در مجله ی Science Daily در سال ۱۹۹۹ نشان می دهد که آنتوسیانین و کوئرستین آلبالو همانند ایبوپروفن و سایر داروهای ضد التهابی از ترشح آنزیم های التهابی سیکلواکسیژناز ۱ و ۲ جلوگیری می کنند.

پژوهش دیگری نشان می دهد که آنتی اکسیدان های آلبالو با کاهش سطح اکسیدنیتریک به درمان التهاب در مفاصل کمک می کنند. در دانشگاه بوستون، پژوهشی برای بررسیِ اثر آلبالو بر بیماری نقرس روی ۶۳۳ فرد در یک سال انجام شد. نتایج مطالعات نشان داد، مصرف آلبالو در یک دوره ی۲ روزه، خطر ابتلا به این بیماری را ۳۵ درصد کاهش می دهد. همچنین زمانی که آلبالو با داروی آلوپورینول(دارویی برای درمان نقرس) ترکیب شد، خطر ابتلا به این بیماری را تا ۷۵ درصد کاهش داد. آنتی اکسیدان های آلبالو میزان پروتئین C در جریان خون را کاهش می دهند و به این ترتیب به درمان التهاب در بدن کمک می کنند. پروتئین C در کبد سنتز شده و در مواقع بروز التهاب و روماتیسم، در خون افزایش می یابد.

۳- تنظیم قند خون

 پژوهشی در دانشگاه میشیگان نشان می دهد که آنتوسیانین های آلبالو تولید انسولین را تا میزان ۵۰ درصد افزایش می دهند. پژوهش دیگری به منظور بررسی اثر آنتوسیانین های آلبالو در کنترل قند خون در نمونه های دیابتی انجام شد. در این مطالعه، اثر مصرف خوراکی آب آلبالو بر سطح شاخص های قندخونِ زنان مبتلا به دیابت نوع ۲، بررسی شد. در این مطالعه ۱۷ بیمار دیابتی نوع ۲ به مدت ۶ هفته روزانه ۲۴۰ گرم آب آلبالوی طبیعی مصرف کردند. در پایان این مطالعه قند و فشار سیستولیک و دیاستولیک خون کاهش یافت. نتایج این بررسی نشان می دهد که مصرف آب آلبالو قندخون را کاهش می دهد، بنابراین به بیماران دیابتی نوع ۲ مصرف این میوه، توصیه می شود.

۴- بهبود کیفیت خواب

 مصرف آب آلبالو پیش از خواب، زمان کلی خواب و کیفیت آن را افزایش می دهد. ملاتونین آلبالو ساعت زیستی بدن و چرخه ی خواب و بیداری را تنظیم می کند. در پژوهشی، آثار خواب آور آلبالو بر بدن انسان مطالعه شد. نتایج این بررسی نشان داد که مصرف آب آلبالو در صبح و شب به بهبود کیفیت خواب کمک می کند. پژوهشگران دانشگاه پنسیلوانیا و روچستر عادات خواب در ۱۵ فرد بزرگسال را بررسی کردند که به مدت ۲ هفته روزی ۲ بار آب آلبالو مصرف می کردند. نتایج نشان داد که مصرف آلبالو به طرز چشمگیری به درمان بی خوابی و افزایش کیفیت خواب کمک می کند.

در یک مطالعه ی تصادفی دوسوکور، تأثیر مصرف آلبالو بر کیفیت خواب، آزمایش شد. در این پژوهش ۲۰ فرد داوطلب به مدت ۷ روز، آب آلبالو مصرف کردند. نمونه های ادرار این افراد جمع آوری و مقدار سولفاتوکسی ملاتونین(متابولیت عمده ی ملاتونین) بررسی شد. نتایج نشان داد، مصرف آلبالو، محتوای کل ملاتونین(هورمون تنظیم خواب و بیداری) را به طور چشمگیری افزایش می دهد و در نتیجه باعث افزایش زمان و بهبود کیفیت خواب می شود.

۵- تنظیم فشار خون

در پژوهشی (منتشر شده در مجله ی آمریکایی تغذیه ی بالینی) تأثیر مصرف کنستانتره ی آب آلبالو، بر ۱۵ فرد با فشارخون بالا بررسی شد. فشار خون این افراد حداقل ۱۳۰/۹۰ میلی متر جیوه بود. مصرف ۶۰ میلی لیتر (۱/۴ فنجان) کنستانتره ی آلبالو، پس از ۳ ساعت، فشار خونِ این افراد را تا ۷ درصد، کاهش داد. پیش از این هم تحقیقات نشان داده بود که کاهش فشار در افراد مبتلا به پرفشاری خون، خطر ابتلا به بیماری های قلبی ـ عروقی و سکته را به ترتیب ۲۳ و ۳۸ درصد کاهش می دهد.

۶-ضد سرطان

پژوهش ها نشان می دهد، ترکیبات پریلیل الکل، لیمونن و اسید الاژیک آلبالو، از بدن در برابر سرطان های سینه، ریه، کبد، پوست و روده ی بزرگ محافظت می کنند. یافته های حاصل از پژوهش منتشر شده در نشریه ی Cancer Letters (سال ۲۰۰۳ )نشان می دهد، آنتوسیانین های آلبالو، رشد تومور روده در موش را مهار می کند. این ترکیبات رشد سلول های سرطانی در برخی از انواع سرطان های روده ی انسان را هم در شرایط آزمایشگاهی مهار می کند. بر همین مبنا، مصرف آلبالو، از خطر ابتلا به سرطان ها به خصوص سرطان روده می کاهد.

۷- افزایش فعالیت آنتی اکسیدانی

پژوهشی بالینی در دانشگاه میشیگان برای نخستین بار خاصیت آنتی اکسیدانی آلبالو را در بدن انسان آزمایش کرد. در این آزمایش ۱۲ فرد بین ۱۸ تا ۲۵ سال به طور تصادفی، یک و نیم فنجان تا سه فنجان آلبالو مصرف کردند. پس از مصرف، خون و ادرار داوطلبان آزمایش شد. نتایج نشان داد که ۱۲ ساعت پس از مصرف آلبالو فعالیت های آنتی اکسیدانی در بدن این داوطلبان افزایش یافت. پژوهشی منتشر شده در مجله ی تغذیه (سال۲۰۰۲ ) هم نشان می دهد که آنتی اکسیدان های میوه ی آلبالو نقش مهمی در تقویت سیستم ایمنی بدن دارند.

فلاوان-۳-اُل، آنتوسیانین ها (سیانیدین-۳-گلوکوزیل روتینوزید، سیانیدین-۳- روتینوزید، سیانیدین-۳-سوفوروزید، سیانیدین-۳-گلوکوزید)، هیدروکسی سینامیک اسیدها، اولئیک اسید، لینولئیک اسید، پالمیتیک اسید، استئاریک اسید.

  • نام انگلیسی میوه ی آلبالو (Cherry)، از نام شهری در ترکیه به نام کراسوس (Cerasus) گرفته شده است.
  • درختان آلبالو در ۲۷ کشور در سراسر جهان، در مساحتی به وسعت ۶۱۳ هزار هکتار کشت و پرورش می شوند.
  • رومیان در هنگام پیروزی و جشن این میوه را روی میز پذیرایی خود قرار می دادند.

تاکنون، اطلاعات علمی کافی برای تعیین محدوده­ ی دوز مصرفی آلبالو وجود ندارد. به یاد داشته باشید که محصولات طبیعی لزوما ایمن نیستند. پیش از مصرف هر محصول به برچسب بسته بندی آن توجه کنید و در صورت داشتن بیماری یا عارضه­ ای خاص، با پزشک خود مشورت کنید.

بهترین زمانِ مصرف چای آلبالو ۲ ساعت پیش یا پس از غذا است.

عارضه ی جانبی خاصی برای آلبالو گزارش نشده است.

تاکنون اطلاعاتی درباره ی تداخل دارویی با آلبالو، به دست نیامده است.

طبیعت آلبالو سرد و خشک است. از این گیاه به طور سنتی، در درمان بیماری های سنگ کلیه و مثانه و التیام زخم های مجاری ادرار استفاده می شود. آلبالو، مسکّن تشنگی است و شربتِ آن بهترین دارو برای عطش زیاد است. آلبالو، صفرا بر، ضد حالت تهوع و ضد سنگ کلیه است. شربت آلبالو براى کاهش تب مفید است.

گل گاوزبان

گل گاوزبان

نام تجاری گیاه:

Borage

نام علمی گیاه:

Echium amoenum

تاریخچه:

گل گاوزبان با نام علمی Echium amoenum بومی مناطق محدودی از بخش های شمالی ایران و قفقاز است. این گیاه در بسیاری از مناطق اروپا، غرب آسیا و آمریکای شمالی می روید و اغلب به صورت وحشی در کناره ی رودخانه ها دیده می شود. در اوایل قرن نوزدهم قسمت های جوان گیاه مثل شاخ و برگ آن، به صورت پخته شده یا سالاد مصرف می شد.

گیاه شناسان قدیم، گاهی این گیاه را Bugloss هم نامیده اند. برپایه ی برخی مستندات، Borago، نام لاتین گل گاوزبان، تحریفی از کلمه ی CoragoCor به معنی قلب و ago  به معنی گذشته) است. این نامگذاری به سبب تأثیر این گیاه بر قلب انسان بود. هر چند، جان استیو هنسلو(۱۸۶۱-۱۷۹۶) گیاه شناس انگلیسی، معتقد بود این کلمه از barrach، واژه ای از زبان ایرلندی کهن (سلتی) به معنی مرد دلاور، مشتق شده است.

خصوصیات محصول

گل گاوزبان

۱- آرام کننده ی سیستم عصبی و درمان ناراحتی های اعصاب

 در پژوهشی، ۳۵ بيمار مبتلاء به اختلال افسردگی عمده ی خفيف تا متوسط را بررسی کردند. این بیماران، به صورت تصادفی دارونما يا ۳۷۵ ميلي گرم از عصاره ی آبی گل گاوزبان دريافت كردند. آنها، طی شش هفته بررسی شدند و نتایج نشان داد، در هفته هاي پایانی، عصاره ی گل گاوزبان نسبت به دارونما برتری داشت البته اين اختلاف در هفته ی چهارم معني دار و در هفته ی ششم نزديك به معنی دار بود. عصاره ی گل گاوزبان در هيچ كدام از هفته ها بيش از دارونما عوارض جانبی ايجاد نكرد.

همچنین کارآزمایی بالینی با هدف بررسی اثربخشیِ عصاره ی آبی گل گاوزبان در درمان بیماران مبتلا به اختلال وسواسی ـ اجباری(۳۳ بیمار) نشان داده است، این عصاره، می تواند دارویی مؤثر و بی خطر برای درمان اینگونه بیماران باشد؛ هرچند مطالعات بیشتری برای تأیید آن لازم است. عصاره آبی گل گاو زبان احتمالا با اثر بر سیستم سروتونرژیک سبب کاهش ناراحتی های اعصاب می شود.

۲- تنظیم ضربان قلب

 در پژوهشی به ۱۰ گروه موش صحرايی نر به ترتيب ۱۰۰ و ۲۰۰ و ۴۰۰ و ۶۰۰ ميلی گرم بر كيلوگرم جوشانده ی گل‌گاوزبان، به مدت ۶ روز خورانده شد. در حالیکه، گروه كنترل آب دريافت می‌كردند. سپس ضربان قلب پیش و پس از تزريق فنيل اِفرين از طريق دم حيوان، با روش غير تهاجمی اندازه‌گيری شد. مصرف گل‌گاوزبان به همراه لیموعمانی، موجب كاهش ضربان قلب پايه و ضربان قلب پس از تزريق فنیل اِفرین شد.

بيشترين اثر مربوط به عصاره ی ليمو عمانی و گل‌گاوزبان با دوز ۱۰۰ميلي‌گرم بر كيلوگرم بود و بين گروه دم‌كرده ی گياهان مزبور و گروه كنترل، از نظر ضربان قلب پايه، اختلاف معنی داري وجود داشت. خاصيت پايين‌آورندگی ضربان قلب اين عصاره‌ها بيش از خاصيت پايين‌آورندگی فنيل‌ اِفرين با دوز ۶/۶۸۸ ميلی‌گرم بر كيلوگرم بود. یافته های این آزمایش نشان می دهد مصرف دم‌كرده ی گل گاوزبان  سبب افزایش فشار خون می شود ولی مصرف آن به همراه لیمو عمانی برای كاهش ضربان قلب مفید است.

۳- ضد تشنج

در پژوهشی اثر ضد تشنجی عصاره ی متانولی گل گاوزبان ایرانی بر تشنج ناشی از پیکروتوکسین در موش های سوری بررسی شد. ابتدا حیوانات از طریق تزریق داخل صفاقی دوزهای مختلفِ عصاره ی این گیاه، پیش درمانی شدند و پس از ۲۰ دقیقه به آنها پیکروتوکسین تزریق شد، سپس میزان تأثیر عصاره در تغییر زمان شروع حملات تشنجی، دوام تشنج ها و زمان مرگ ناشی از پیکروتوکسین در گروههای داوطلب و شاهد اندازه گیری و مقایسه شد.

مطالعات فیتوشیمیایی، وجود فلاونوئیدها را در این گیاه نشان داده و ثابت شده است که این ترکیب ها مـی تواننـد بـا اتصـال بـه گیرنـده هـای بنزودیازپینی، اثری مشابه آنها از خود بـر جـای گذارنـد. در ایـن مطالعـه، نتایج به دسـت آمـده، نشـان داد کـه عصـاره ی متـانولی گل گاوزبان در موش سوری، آثار ضـد تشنجی دارد. عصاره ی این گیاه، زمـان شـروع تشـنج را نسبت به گروه شاهد که فقط پیکروتوکسـین دریافـت کردنـد، بـه میــزان چشمگیری بــه تــأخیر انداخت.

۴- رفع حساسیت و التهاب های پوستی

 پژوهشی منتشر شده در  فصلنامه ی دانشگاه علوم پزشکی لرستان اثر گل گاوزبان بر بهبودی و عود درماتیت اتوپیک (یک بیماری مزمن پوستی) را بررسی کرد. اين مطالعه برای مقايسه ی تأثير كورتون و عصاره ی گل گاوزبان بر بهبودي و عود ضايعات كودكان مبتلا به درماتيت اتوپيك انجام گرفت. در این کارآزمایی بالینی دو گروه ۲۵ نفره(کودکان تا ۱۲ سال) بیمار مبتلا به درماتیت اتوپیک به طور تصادفی انتخاب و به صورت یک درمیان برای آن ها کورتون موضعی یا عصاره ی گل گاوزبان تجویز شد. یافته های این بررسی ۲۰ روز پس از شروع درمان مشخص کرد كه ميزان بهبودي در پاسخ به مصرف عصاره ی گل گاوزبان ۷۲ درصد، خوب، ۴ درصد، متوسط و ۲۴ درصد، ضعيف بوده است.

در حاليكه با مصرف كورتون، میزان بهبودی، ۲۴ درصد خوب، ۱۲ درصد متوسط و ۶۴ درصد ضعيف بود. ضايعات پوستی هم، پس از مصرف عصاره و تا ۱۰ روز پس از قطع مصرف آن اصلأ عود نداشت؛ در حاليكه پس از استفاده ی كورتون موضعی، ۶۴ درصد عود متوسط و ۳۶ درصد عود كم مشاهده شد. با توجه به نتایج به دست آمده به دلیل میزان بیشتر بهبودی و عود کمترِ بیماری با عصاره ی گل گاوزبان نسبت به کاربرد داروی کورتون می توان از عصاره ی این گیاه در درمان درماتیت پوستی استفاده کرد.

سال ۲۰۰۹، پژوهشی در مجله ی British Journal of Nutrition منتشر شد. براساس نتایج این پژوهش، مصرف عصاره یا روغن گل گاوزبان سبب کاهش التهاب و قرمزی پوست در زنان شد. برمبنای همین پژوهش، اختلالات پوستی ناشی از عدم تعادل اسیدهای چرب با این گیاه درمان می شود یعنی این گیاه به درمان آکنه، اگزما و پسوریازیس هم کمک می کند. 

۵- رفع التهاب و مقابله با روماتیسم

پژوهشی به منظور بررسی عصاره ی گل گاوزبان در افراد مبتلا به آرتریت روماتوئید انجام شد. در این کارآزمایی بالینی دو سوکور، به مدت ۲۴ هفته، به ۳۷ فرد مبتلا به آرتریت روماتوئید، به میزان ۱/۴ گرم عصاره ی گل گاوزبان داده شد. نتایج این بررسی نشان داد که مصرف عصاره ی این گیاه علائم بالینی آرتریت در این افراد را بدون ایجاد عوارض جانبی کاهش داد.

پژوهش دیگری در افراد مبتلا به آرتریت نشان می دهد که مصرف گل گاوزبان علائم صبحگاهی این بیماری مثل خشکی و درد مفاصل را کاهش می دهد. مطالعات نشان می دهد که عصاره ی گل گاوزبان پس از وارد شدن به بدن به ماده ای به نام دی هومو گاما لینولئیک اسید(DGLA) تبدیل می شود. این ترکیب با مهار سنتز لکوترین به کاهش التهاب در بدن کمک می کند.

۶- کاهش التهاب و نارسایی کلیه

پژوهشی با هدف تعيين تأثير مصرف دمكرده ی گل گاوزبان بر بيوشيمي ادرار و خون بيماران غير دياليزي مبتلا به نارسايي كليه انجام گرفت. در اين كارآزمايي باليني يك گروه ۲۵ نفره از بيماران بالغ مبتلا بهCRF (نارسایی مزمن کلیه) به طور تصادفي انتخاب و براي آنها دمكرده ی گل گاوزبان به مدت يك هفته، روزي دوبار تجويز شد. بهبودي نسبي و پيشگيري از شدت نارسايي مزمن كليه با افزايش ميزان تصفيه ی گلومرولي (GFR) مشخص شد. استفاده از دمكرده ی گل گاوزبان دو بار در روز به مدت يك هفته، نشان داد كه GFR بيماران به ميزان كاملاً مشخصی افزايش يافته است.

از ديگر شاخص هاي بهبودي و كنترل پيشرفت CRF، كاهش ميزان فشار خون و وزن بيماران است زيرا تجمع مايعات در بدن سبب افزايش اين دو شاخص مي شود. در اين مطالعه پس از مصرف گل گاوزبان، كاهش مشخصي در ميزان فشار خون و وزن بيماران مشاهده شد. براساس نتايج اين بررسي، دفع كراتينين، سديم و فسفر ادرار بيماران، افزايش يافت كه نشانه هاي خوبي از تأثير مصرف این گياه بود. با توجه به بی عارضه بودن گياه و تأثير مصرف خوراكي آن بر بهبود برخي معيارهاي عملكرد كليه مثل افزايش GFR، مي توان مصرف دمكرده­ی آن را به بيماران مبتلا به نارسايي كليه ی خفيف تا پيشرفته توصيه کرد.

براساس پژوهش دیگری از اينگرام و همكارانش، روي موش هاي آزمایشگاهی در اُنتاريوی كانادا، پس از ۷ روز مصرف خوراكي روغن بذر گاوزبان، التهاب و صدمه های گلومرولي و اسكلروز كاهش يافته بود.

۷- تنظیم قند خون

پس از بررسی تأثیر عصاره ی هیدروالکلی گیاه گل گاوزبان بر بهبود بیماری قندخون، پژوهشی در مجله ی علوم پزشکی پارس منتشر شد. در این مطالعه تأثیر گل گاوزبان روی ۳۰ موش صحرایی نر دیابتی شده به صورت تزریق عصاره ی داخل صفاقی، به مدت ۳۰ روز بررسی شد. سطح  انسولین درحیوانات تحت تیمار با دوز۶۰۰ میلی گرم برکیلوگرم عصاره ی گل گاوزبان نسبت به گروه دیابتی افزایش معنی‌داری را نشان داد و فعالیت آنزیم سوپراکسید دیسموتاز هم درگروه‌های دریافت‌کننده ی دوزهای ۴۰۰ و ۶۰۰ میلی گرم بر کیلوگرم نسبت به گروه دیابتی افزایش یافت.

 این مطالعه ثابت کرد که عصاره ی گل‌گاوزبان ایرانی دارای اثر کاهندگی قند‌خون است و می‌تواند از کاهش وزن دیابتی جلوگیری کند. همچنین سطوح تری‌گلیسرید، کلسترول تام و LDL در همه ی گروه‌ها به صورت وابسته به دوز  کاهش یافت، که این کاهش در دوزهای ۴۰۰ و۶۰۰ میلی‌گرم در کیلوگرم از عصاره در مقایسه با گروه کنترل دیابتی معنی‌دار بود. این اثرها احتمالا به دلیل وجود ترکیباتی چون فلاونوئیدها، ساپونین‌ها و خواص آنتی‌اکسیدانی آن است.

۸- ضد سرطان

تحقیقات نشان می دهد که گیاه گل گاوزبان، خواص آنتی اکسیدانی و ضد جهش زایی دارد که با رشد سلول های سرطانی مبارزه می کند. مطالعات آزمایشگاهی نشان می دهد که عصاره ی این گیاه فعالیت سلول های سیتوتوکسیک را افزایش می دهد (سلول های سیتوتوکسیک به طور چشمگیری از عمر سلول های سمی و سرطانی می کاهد). مکمل های گل گاوزبان از DNA سلولی محافظت می کنند و آسیب های اکسیداتیو که باعث التهاب و بیماری می شوند را به طور طبیعی کاهش می دهند.

گل گاوزبان ايرانی مواد مؤثر فراوانی از قبيل تانن، موسيلاژ، تركيبات فنلي، مواد قندي، فلاونوئيد و مقدار كمي آلكالوئيد دارد. در اين گياه، ۳ تا ۵ درصد موسيلاژ، ۰/۱۵ درصد فلاونوئيد و۱۳/۴۳ درصد آنتوسيانين با آگليكون دلفيدين و سيانيدين وجود دارد. مقدار ناچيزی آلكالوئيد از دسته ی پيروليزيدين هم در این گیاه یافت می شود.

  • کشت گل گاوزبان در دو فصل بهار و پاییز انجام می‌شود و بهترین روش، کاشت بذر در فصل پاییز است.
  • در افسانه های رومی آمده است که اگر زنی مقدار کمی از این گیاه را در نوشیدنی مردی بریزد به او شجاعت می دهد.
  • هومر شاعر و مورخ یونانی گل گاوزبان را شادی آور و غم زدا دانسته است.
  • گل گاوزبان در فرانسه «شكوفه ی آبی تندرستی» ناميده می شود زيرا گل های آن به رنگ آبی  و داروی مناسبی برای درمان حساسیت های دهقانان، هنگام كاركردن است.
  • گل گاوزبان در ایران، از گیاهان بومی گیلان به شمار می رود و در بسیاری نقاط این استان، به شکل خودرو وجود داشته است. هرسال از زمين های زير كشت گياه طبی گل گاوزبان در استان گيلان، بيش از ۴۰۰ تن محصول به ارزش اقتصادی بيش از پنج ميليارد ريال برداشت مي شود.

بهترین زمان مصرف چای گل گاوزبان ۲ ساعت پیش و پس از غذا.

۳ تا ۵ عدد چای کیسه ای در روز.

عصاره ی گل گاوزبان، ۱۰۰۰ تا ۱۳۰۰ میلی گرم در روز.

  • خانم های باردار و شیرده پیش از مصرف با پزشک مشورت کنند.
  • افراد مبتلا به اختلالات خونریزی و اختلالات کبدی پیش از مصرف با پزشک مشورت کنند.
  • گل گاوزبان ممکن است خطر خونریزی در طول و پس از عمل جراحی را افزایش دهد. حداقل ۲ هفته پیش از عمل جراحی از مصرف گل گاوزبان خودداری شود.

ممکن است مصرف همزمان گل گاوزبان با داروهایی مثل کاربامازپین، فنوباربیتال، فنی توئین، ریفامپین، آسپرین، کلوپیدوگرل، دیکلوفناک، ایبوپروفن، ناپروکسن، انوکساپارین و هپارین تداخل داشته باشد. اگر از مصرف کنندگان این داروها هستید پیش از مصرف گل گاوزبان و یا مکمل های آن با پزشک مشورت کنید.

خواص دارویی گل گاوزبان را رومی ها از اوایل قرن سوم پیش از میلاد شناخته و به اروپا معرفی کردند. ایشان، از سالیان بسیار دور برگ های این گیاه را می خیساندند و آن را همچون نوشیدنی ارزشمندی برای آرامش بخشی و برطرف نمودن مشکلات عصبی استفاده می کردند. جان جرارد گیاه شناس قرن شانزدهم معتقد بود که گل گاوزبان افراد را شاد و سرزنده می کند.

پلینی دالدر فیلسوف رومی اعتقاد داشت که این گیاه ضد افسردگی است و افراد را شجاع می کند. جان اِولین (John evelyn،) نویسنده ی انگلیسی قرن هفدهم میلادی، می نویسد: «گل گاوزبان بیماری و تنبلی را دور می کند، طبع گرم و خشکی دارد، جويدن برگ تازه اش، به طور سنتی برای درمان جوش های چركی دهان مفيد و دم كرده ی آن برای تنگی نفس سودمند است. این گیاه، از بين برنده ی افسردگی، كاهنده ی فشارخون، شادی آور، رقيق كننده ی خون، رفع كننده ی اضطراب و دلهره و از بين برنده ی تپش قلب است. گياهی خواب آور، معرِق و باز كننده ی عروق است، همچنين ضدبلغم و سودا، تب و سرفه بوده و برای نفخ مؤثر است.

سیب ترش

سیب ترش

 نام تجاری گیاه:

                                         Granny Smith green apple

نام علمی گیاه:

                                           Malus domestica × Malus sylvestris

تاریخچه:

سیب ترش گرانی اسمیت بومی استرالیا است و زمانی شناخته شد که خانمی به نام ماریا آن اسمیت بذر آن را در دهه ی ۱۸۶۰ م، به اشتباه کشت کرد. به همین سبب این میوه را گرانی اسمیت، نامیده اند. گرانی به معنی مادربزرگ است و اسمیت نام این خانم بود. براساس منابع موجود، این گیاه حاصل تلاقی دو گونه ی Malus domestica و Malus sylvestris است.

نخستین بار در دهه ی ۱۹۳۰ سیب گرانی اسمیت به اتحادیه ی اروپا صادر شد، سپس در دهه ی ۱۹۷۰ به ایالات متحده ی آمریکا راه یافت. این نوع سیب در سوپرمارکت ها به وفور یافت می شد چون به دلیل داشتن پوست ضخیم و خاصیت انبارداری، برای حمل و نقل مناسب بود. این میوه می تواند از اواخر اسفند برداشت و تا آبان ماه در انبار نگهداری شود. امروزه سیب ترش در استرالیا، اروپا، نیوزلند، آمریکای جنوبی و ایالات متحده ی آمریکا کشت می شود

خصوصیات محصول

سیب ترش

۱- آنتی اکسیدان

سیب ترش منبعی غنی از فلاونوئیدها به ویژه سیانیدین و اپی کاتچین است. ویتامین Cو فلاونوئیدهای این میوه آنتی اکسیدان های قوی هستند که بدن را از آسیب رادیکال های آزاد محافظت می کنند و بدین ترتیب از خطر ابتلا به بیماری های قلبی، دیابت و …می کاهند

۲- کاهش وزن

میزان کالری سیب ترش کم است و وجود فیبر زیاد در آن هم به کاهش وزن کمک می کند. فیبر محلول در قسمت نرم میوه، آب را در روده جذب می کند و ماده ای ژل-مانند تشکیل می دهد که از سرعت هضم می کاهد. چنانچه هنگام عصر یا دقیقاً پیش از غذا سیب ترش مصرف کنید، مدت زمان بیشتری احساس سیری خواهید کرد.

در دانشگاه واشنگتن تحقیقی انجام شد و محققان هفت نوع سیب به موش های چاق خوراندند و مشاهده کردند در موش هایی که سیب گرانی اسمیت می خوردند، ترکیب باکتریایی مدفوع تغییر کرد و شبیه ترکیب باکتری ها در مدفوع موش های لاغر شد. اهمیت این یافته در آن است که جمعیت باکتری دستگاه گوارش در موش های لاغر و چاق متفاوت است و این امر درباره ی انسان ها هم صدق می کند. با مصرف سیب ترش، نسبت باکتری هایی مثلE. Coli مشابه نسبت آنها در موش های لاغر شد و سیب ترش بیش از دیگر انواع سیب این اثر را داشت.

به گفته ی محققان، فیبر و پلی فنل های این نوع سیب حتی پس از اینکه در معرض جویدن، اسیدهای معده و آنزیم های هضم قرار گیرند، سالم باقی می مانند. وقتی این ترکیبات به روده می رسند، بوتیریک اسید تولید می کنند که منجر به توسعه ی جمعیت باکتری های مفید می شود. این تعادلِ مجددِ جمعیت میکروبی روده، سبب کاهش وزن می شود به همین دلیل می گوییم، مصرف سیب ترش در کاهش وزن موثر است.

۳- تنظیم فشار خون

محققان دانشگاه میشیگان در گزارشی بیان کردند که سیب می تواند تنش اکسیداتیو، فشار خون و میزان کلسترول را کاهش دهد. آنها در پژوهشی، ابتدا باعث چاقی در موش های سوری شدند و سپس به نیمی از موش ها سیب خوراندند. در پایانِ مطالعه، گروهی که سیب خورده بودند کمتر در خطر ابتلا به بیماری قلبی بودند و سطح کلی سلامتی شان بالاتر بود.

۴- تنظیم قند خون

سیب ترش می تواند قندخون را در تعادل نگه دارد که این امر برای افراد مبتلا به دیابت یا در معرض ریسکِ ابتلا به این بیماری مهم است. فیبرِ سیب ترش، جذب قند در روده ی کوچک را به تأخیر می اندازد و از خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ می کاهد. به گزارش مجله ی Best Health Magazine، احتمال ابتلا به دیابت نوع ۲ در زنانی که روزانه یک عدد سیب می خورند، ۳۰ درصد کمتر از دیگران است.

۵- بهبود عملکرد قلب و عروق

میزان پتاسیم سیب گرانی اسمیت، بیشتر از دیگر انواع سیب است. پتاسیم الکترولیتی است که مایعات درون و اطراف سلول را در تعادل نگه می دارد. این امر برای جریان الکتریکی درون بدن که باعث تپیدن قلب می شود ضروری است. به همین دلیل مصرف این میوه را برای سلامت قلب مفید می دانند.
برپایه ی تحقیقی که روی انسان ها انجام و نتایج آن در Journal of Functional Foods منتشر شد خوردن روزانه ی سیب توانست از سختی سرخرگ ها بکاهد. در افرادی که به مدت چهار هفته هر روز سیب می خوردند، اکسیداسیون LDL(کلسترول بد)کاهش یافت. با توقف این اکسیداسیون، از ایجاد پلاک (تجمع چربی در عروق) و بروز ناراحتی قلبی جلوگیری می شود. در واقع، افراد مبتلا به بیماری عروق کرونر قلب که رژیم سیب دریافت کردند شاهد بهبود وضعیت سرخرگ ها بودند.

۶-بهبود عملکرد حافظه

کوئرستین که از ترکیبات سیب ترش است، یک آنتی اکسیدان قوی است که اثر آن در برابر رادیکال های آزاد می تواند قوی تر از ویتامین C باشد. برمبنای نتایج حاصل از پژوهشی که در ژورنال Journal of Agricultural and Food Chemistry منتشر شد، کوئرستین قادر بود بهتر از ویتامین C در برابر تنش اکسیداتیو، از اعصاب محافظت کند. این امر می تواند بدین معنی باشد که کوئرستین احتمال پیشرفت اختلالات اعصاب مثل آلزایمر و پارکینسون را کاهش می دهد.

۷- ضد سرطان

محققان در ژورنال APTEFF نتایج بررسی اثرِ کاربرد سیب ترش بر سلول های سرطانی را منتشر کردند. آنها با بررسی اثر سیب ترش بر سه رده ی سلول سرطانی HeLa، MCF7 و HT-29 مشاهده کردند که سیب ترش مانع از تکثیر این سلول ها شد و بیشترین بازدارندگی مربوط به رده ی سلولی HeLa بود. نویسندگان این مقاله معتقدند ترکیبات فنلی سیب ترش( با خاصیت آنتی اکسیدانی قوی)، می توانند بر سیستم اکسیداسیون و احیاء تأثیر گذاشته و از تکثیر سلول ها بکاهند. پژوهشگران دیگری، بازدارندگی از تکثیر سلولی را به مقادیر ویتامین C و برخی کارتنوئیدها و آنتوسیانین ها نسبت داده اند.

کلروژنیک اسید، کافئیک اسید، کاتچین، اپی کاتچین، روتین، کوئرستین، فلوریدزین، سیانیدین.

پس از جنگ جهانی اول سیب ترش، محصول صادراتی اصلی استرالیا بود و در نهایت به یکی از محبوب ترین انواع سیب در استرالیا تبدیل شد

دوز مناسب مصرف سیب ترش به عوامل گوناگونی مثل سن فرد، سطح سلامتی و عوامل دیگر بستگی دارد. هم اکنون اطلاعات علمی کافی برای تعیین دوز مناسب سیب ترش در دسترس نیست. به یاد داشته باشید همانند هر ماده ی دیگری، مصرف بیش از حدِّ گیاهان دارویی هم مضر است. هنگام مصرف این مواد به دستورالعمل روی محصول توجه و با پزشک خود مشورت کنید

۱ تا ۲ ساعت پیش یا پس از غذا.

  • بهتر است افراد دیابتی درباره ی مصرف سیب ترش با پزشک خود مشورت کنند.
  • کسانی که به گیاهان خانواده ی گل سرخیان مثل هلو، زردآلو و گلابی حساسیت دارند باید پیش از مصرف این سیب با پزشک خود مشورت کنند

آب سیب می تواند میزان جذب داروی فکسوفنادین (ضد حساسیت) و اثر آن را کاهش دهد

سیب ترش را در قدیم برای درمان نقرس و بیماری های عصبی استفاده می کردند.  در طب سنتی سیب ترش را برای درمان اسهال، تب و تهوع و برای تقویت معده به کار می برند و گفته می شود این میوه برای افراد گرم مزاج بسیار مفید است و کسانی که سردمزاج هستند باید سیب شیرین بخورند.  

تمشک

تمشک

نام تجاری گیاه:

Raspberry

نام علمی گیاه:

Rubus fruticus

تاریخچه:

 نام علمی تمشک Rubus fruticus و متعلق به خانواده ی گلسرخیان است. قدمت این گیاه، به دوران پیش از تاریخ برمی گردد و اعتقاد بر این است که نخستین بار، در مناطقی از شرق آسیا رشدکرده است. شواهد باستان شناسی نشان می دهد که ساکنان غارهای پارینه سنگی، تمشک می خوردند و در دوران های مختلف بخشی از رژیم غذایی انسان بوده است.  احتمال می رود این گیاه، را مهاجران یا حیوانات به نقاط مختلف دنیا منتقل کرده باشند. براساس مستنداتی که پالادیوس (نخستین اسقف مسیحیان ایرلند) ثبت کرده است، تمشک، تا قرن ۴ پیش از میلاد به دلایلی کشت و مصرف نمی شد.

این میوه، در دوره ی هلنی ( از قرن سوم پیش از میلاد تا قرن نخست میلادی) در اساطیر یونان نماد باروری بود. در داستان های یونانی آمده است که تمشک، ابتدا سفید بود اما دایه ی زئوس با فرو کردن خار به انگشت خود، این میوه را با خون رنگ می کند. از آن پس، تمشک، قرمز رنگ می شود. در قرون وسطی، تمشک میوه ی محبوب مردم بود به گونه ای که آب تمشک را در آثار هنری همچون رنگ استفاده می کردند. نخستین بار در قرن سیزدهم میلادی، شاه ادوارد اول مردم را به کشت تمشک در سراسر انگلستان تشویق کرد. تمشک را مهاجران اروپایی به آمریکا وارد کردند

خصوصیات محصول

تمشک

۱- تنظیم فشار خون

پژوهشی به منظور بررسی اثر تمشک بر کاهش فشار خون روی موش های آزمایشگاهی انجام شد. موش ها با عصاره ی تمشک با دو دوز روزانه ۱۰۰ میلی گرم بر کیلوگرم و ۲۰۰ میلی گرم بر کیلوگرم به مدت ۵ هفته تحت درمان قرار گرفتند. در انتهای آزمایش غلظت سرمی اکسیدنیتریک، سوپراکسید دسموتاز و اندوتلین پلاسما تعیین شد. نتایج نشان داد که مصرف عصاره ی این میوه، به خصوص دوز بالای آن به طرز چشمگیری باعث کاهش فشار خون در موش شد.

این نتایج همچنین نشان داد که عصاره ی تمشک باعث افزایش اکسیدنیتریک و سوپراکسید دسموتاز سرم و کاهش اندوتلین پلاسما می شود. این خاصیت تمشک وابسته به دوز است و به دلیل افزایش فعال سازی اکسیدنیتریک و بهبود عملکرد اندوتلیال عروقی از طریق آنتی اکسیدان های این گیاه است. تمشک غنی از پلی فنول است که این ترکیبات اثر محافظتی بالقوه ی قلبی ـ عروقی دارند. پلی فنول ها از راه انتشار یا افزایش فعالیت بیولوژیکی اکسید نیتریک باعث گشاد شدن رگ های خونی می شوند.

۲- کاهش وزن

سال ۲۰۰۵، پژوهشی برای بررسی کتون تمشک بر کاهش وزن و سوخت و ساز، روی موش ها در محیط آزمایشگاه انجام شد. موش ها به مدت ۱۰ هفته رژیم غذایی پر چرب به همراه دوز ۰/۵ و ۱ و ۲ درصد کتونِ تمشک دریافت کردند. کتون تمشک ترکیب معطرِ این میوه و ساختار آن شبیه کپسایسین و سینفرین است و از بالارفتن وزن بدن و ایجاد بافت چربی در کبد جلوگیری می کند. این ترکیب نور اپی نفرین را افزایش داده و به این ترتیب سوخت و ساز چربی ها نیز افزایش می دهد.

یافته های این آزمایش نشان داد که ترکیب کتون تمشک سوخت و ساز چربی را افزایش داده و به کاهش وزن و درمان کبدچرب کمک می کند. به نظر می رسد این سازوکار ناشی از تغییر متابولیسم چربی یا افزایش سوخت و ساز چربی در نتیجه ی افزایش نور اپی نفرین باشد.محققان در پژوهش دیگری (منتشر شده در سال ۲۰۱۰) نشان دادند که کتون تمشک سطح هورمون آدیپونکتین را افزایش می دهد، پس، با افزایش چربی سوزی، وزن کاهش می یابد.

۳- ضد التهاب

پژوهش ها نشان می دهد که آنتی اکسیدان ها و تانن تمشک از ایجاد التهاب در معده، روده، استخوان ها و سیستم قلبی ـ عروقی و همچنین از انحطاط کلاژن (پروتئین اصلی بافت همبند) جلوگیری کرده و به ترمیم سلول ها یاری می رسانند.پژوهش دیگری نشان می دهد که الاژیک اسیدتمشک، ضد التهاب است و از فعالیت یا تولید بیش از حدِ برخی آنزیم ها مثل سایکلواکسیژناز ۲ جلوگیری می کند. براساس مطالعات حیوانی، اسید الاژیک التهاب ناخواسته و یا بیش از اندازه را هم مهار می کند.

مطالعات آزمایشگاهی روی موش ها نشان می دهد که عصاره ی  این میوه، خواص ضد التهابی قوی تری نسبت به آسپرین دارد. ترکیبات تمشک با مهار آنزیم هیالورونیداز به کاهش التهاب کمک می کند. پژوهش دیگری نشان داد که تانن دلیل مهار آنزیم هیالورونیداز است. ترکیب سیانیدین-۳-O-گلوکوزید عصاره ی تمشک با مهار تولید اکسیدنیتریک اثرات ضد التهابی هم دارد.

سانجیوانی و همکاران پژوهشی انجام دادند که برمبنای آن، آلاگیتانین عصاره ی تمشک، منجر به کاهش التهاب در معده ی موش های آزمایشگاهی شد. نتایج ثابت کرد که ترکیب آلاگیتانین این عصاره، در برابر التهاب معده ی موش ها اثر حفاظتی دارد. آلاگیتانین، TNFa را مهار می کند. عامل نکروز تومور آلفا یا  (TNFa)، یکی از مهمترین واسطه ها در ایجاد علائم التهاب حاد در بدن انسان است. بر این مبنا، مصرف عصاره ی تمشک از خطر ابتلا به زخم معده می کاهد.

۴- ترمیم زخم

پژوهشی در سال ۱۳۹۴ در مجله ی دیابت و متابولیسم ایران به بررسی اثر تمشک بر بهبود زخم پرداخت. در این پژوهش چگونگی اثر عصاره ی تمشک بر بهبود زخم در موش های نر دیابتی، بررسی شد. آنتوسیانین های تمشک خاصیت آنتی اکسیدانی منحصر به فرد و خاصیت ضد میکروبی مثل قابلیت جلوگیری از رشد بیش از حد باکتری و قارچ در بدن، دارد. این میوه، غنی از مالیک اسید، تانن و آنتی اکسیدان هایی مثل B,C,A و K است که تمامی این ترکیبات آثار ضد التهابی داشته و بهبود دهنده ی زخم هستند.

تمشک سرشار از فلاونوئید هم هست که این ترکیب خواص آنتی اکسیدانی مؤثری در خنثی کردن رادیکال های آزادِ اکسیژن دار و توان بالایی در ترمیم زخم های دیابتی دارد. نتایج آزمایش روی موش ها نشان داد که عصاره ی تمشک ساخت کلاژن را تحریک می کند، دسته هایی از کلاژن با قطر بیشتری تشکیل می دهد و در نتیجه بر سرعت بهبودی زخم ها می افزاید.

۵- ضد میکروب

پژوهشی برای ارزیابی آثار آنتی باکتریال عصاره ی الکلی تمشک در دانشگاه علوم پزشکی تبریز بصورت invitro انجام شد. نتایج نشان داد که عصاره ی تمشک، بر دو سویه ی باکتری استافیلوکوکوس اورئوس و لیستریا و قارچ کاندیدا تأثیرگذار بود. بنابراین عصاره ی الکلی تمشک، تأثیر ضدباکتری و ضدقارچی قوی از خود نشان داده است. استفاده از این گياه در غلظت هاي بالاتر و روش هاي ديگر عصاره گيري، آثار آن را روشن تر خواهد کرد. باتوجه به آثارِ ضد میکروبی این گیاه بر باکتری ها، می توان آن را در فرآورده های ضدمیکروبی در صنایع داروسازی و غذایی بکار گرفت.

۶- ضد سرطان

مطالعات دکتر دانیل نیکسون از موسسه ی سرطان آمریکا نشان می دهد که اسیدالاژیکِ تمشک، مانع از بروز سرطان می شود. این پژوهش نشان می دهد که یک فنجان تمشک حاوی حدود ۴۰ میلی گرم اسیدالاژیک است. افزایش غلظت این اسید در بدن منجر به از بین رفتن رشد سلول های سرطانی از طریق فرآیند آپوپتوز(مرگ سلولی) می شود. این فرآیند بدون آسیب رساندن به سلول های طبیعی بدن، به طور چشمگیری مانع از رشد و گسترش سلول های سرطانی است. این یافته ها نشان می دهد که تمشک می تواند از ایجاد سرطان های روده ی بزرگ، سینه، پوست، پروستات، مری و لوزالمعده جلوگیری کند. الاژیک اسید با از بین بردن رادیکال های آزاد از بدن در برابر سرطان های مختلف محافظت می کند.

۷- تنظیم قند خون

پژوهش ها نشان می دهد که دو ترکیب Rheosmin و Tiliroside تمشک برای افراد مبتلا به قندخون مفید است. Tiliroside تولید آدیپونکتین در بدن را تحریک می کند. آدیپونکتین به حفظ قند و سطح انسولین در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ کمک می کند و نقشی کلیدی در تنظیم قند و چربی خون دارد. Rheosmin هم بر سوخت و ساز چربیِ بدن می افزاید. افزون بر آن، قندِ طبیعیِ تمشک یعنی فروکتوز، برای سوخت و ساز به انسولین نیاز ندارد.

فلاونوئیدها شامل آنتوسیانین (سیانیدین-۳- گلوکوزید، پلارگونیدین-۳-گلوکوزید)- فلاونول ها شامل کامپفرول، کورستین، میریستین- فلاوان شامل کاتچین- پروآنوسیانیدین- فنولیک های ساده شامل اسیدهیدرواکسی بنزوئیک (الاژیک، گالیک) و اسید هیدرواکسی سینامیک (کافئیک، کوماریک، کلروژنیک)، گلوتامیک اسید، آرژینین، لئوسین

  • سالانه حدود ۴۰۰ هزار تن تمشک در سراسر دنیا کشت و تولید می شود.
  • امروزه، در ایالات متحده بیش از ۵۰۰ مزرعه ی تولید تمشکِ ارگانیک وجود دارد.
  • تمشک وحشی پس از توت فرنگی و تمشک آبی سومین میوه ی محبوب در گروه توت ها محسوب می شود.
  • امروزه، کشورهای لهستان، آلمان، یوگوسلاوی، روسیه، شیلی و ایالات متحده ی آمریکا تولیدکنندگان اصلی تمشک در جهان هستند.
  • ایران دارایِ هشت گونه گیاه علفی و درختچه‌ای و غالباً تیغ‌دار با نام عمومی تمشک است که عمدتاً در مناطق جنگلی و غیرجنگلی شمال کشور، در استان‌های گیلان، مازندران و گلستان می‌رویند

تاکنون اطلاعات علمی کافی برای تعیین محدوده ی دوز مصرفی تمشک وجود ندارد. به یاد داشته باشید که محصولات طبیعی لزوما ایمن نیستند. پیش از مصرف هر محصول و در صورت داشتن بیماری و عارضه ی خاص، به برچسب بسته بندی آن توجه کرده یا با پزشک مشورت کنید.

چای تمشک ۲ ساعت پیش یا پس از غذا.

افرادی که در شرایط حساس به هورمون (مانند ابتلا به بیماری های فیبروئید رحم، اندومتریوز و سرطان های سینه، رحم و تخمدان) به سر می برند، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنند

تاکنون درباره ی تداخل دارویی با تمشک، اطلاعاتی به دست نیامده است

تمشک حدود ۸ هزار سال پیش به عنوان غذا و پس از آن به عنوان دارو استفاده می شد. رومی ها از دم کرده ی برگ تمشک برای درمان بیماری های مختلفی استفاده می کردند. بقراط برای از بین بردن مشکلات و دردهای پیش از زایمان، دمنوش ساقه و برگ های  این گیاه را تجویز می کرد. به طور سنتی این میوه را برای درمان التهاب لثه، درد گلو و زخم های دهان استفاده می کردند و از آب آن، برای درمان آسم و مشکلات تنفسی سود می بردند. طبع تمشک سرد و خشک و گیاهی ملیّن و مدّر است که خون را تصفیه می کند. برای تقویت قلب مفید است و افزون بر تب بر بودن، برای درمان یبوست هم کارگشاست. در طب سنتی چین از تمشک برای درمان بی اختیاری ادرار و تقویت کلیه ها استفاده می شود