وانیل

نام تجاری گیاه:

Vanilla

نام علمی گیاه:

 Vanilla planifolia

تاریخچه:

گیاه وانیل بومی جنوب و مرکز قاره ی آمریکا و منطقه ی کارائیب است. نخستین بار توسط توتوناک‏‏‌های (گروهی از سرخپوستان کشور مکزیک) سواحل شرق مکزیک مورد استفاده قرار گرفت. آزتک‏‌ها (تمدنی سرخ پوستی در مکزیک)، پس از غلبه بر توتوناک‏‌ها در قرن ۱۵ میلادی با این گیاه آشنا شدند. آزتک‏‌ها ترکیب وانیل و شکلات را به صورت نوشیدنی مصرف می‏‌کردند. پس از شکست آزتک‏‌ها توسط اسپانیایی‏‌ها، وانیل و کاکائو توسط فردی به نام ارنان کورتز (Hernán Cortés) به غرب اروپا وارد شد. قبل از ورود کریستف کلمب به آمریکا بومیان آن منطقه از وانیل به عنوان دارو و عطر در درمان بیماری‏‌ها و در مراسم مذهبی استفاده می‏‌کردند.

خصوصیات محصول

وانیل

۱- مراقبت و ترمیم پوست

مطالعات نشان می‏‌دهد که خواص ضد‏ باکتریایی وانیل، عفونت‏‌های پوست را از بین می‏‌برد. روند بهبود و درمان بیماری‌های پوستی را سرعت می‏‌بخشد و از آثار به جا مانده ی جوش، زخم و آکنه روی پوست می‏‌کاهد. تحقیقات دیگری نشان می‏‌دهد که آنتی اکسیدان های چای وانیل، آسیب های ناشی از رادیکال‏ های آزاد را کاسته و روند پیدایش علائم پیری در پوست را کند می‏‌کند.

نیاسین، تیامین، ریبوفلاوین و پانتوتنیک‏اسیدِ وانیل، به حفظ سلامت پوست کمک می‏‌کنند. وانیلین یک پلی فنول با خواص آنتی اکسیدانی قوی است که از پوست در برابر رادیکال‌های آزاد و تنش‏‌های محیطی محافظت می‏‌کند. این ترکیب با تولید کلاژن جدید، پوست را ترمیم می‏‌کند و مانعِ بروز خطوط ریز و چین و چروک روی پوست می‏‌شود.

۲- تقویت کنندۀ میل جنسی

مطالعات نشان می دهد که  اسانس وانیل، ترشح هورمون‏‌های تستوسترون و استروژن را تحریک کرده و در نتیجه مشکلات ناشی از ناتوانی و از دست دادن میل جنسی را کاهش می‏‌دهدبراساس نتیجه ی تحقیقاتی که نشریه ی  فارماکولوژی در سال ۲۰۱۳ منتشر کرد، مصرف  روزانه   mg/kg ۲۰۰  عصاره ی وانیل، میل جنسی در موش‏‌های نر را تقویت کرده و به افزایش میل جنسی در آنها کمک می‏‌کند.

۳- ضد افسردگی

تحقیقات نشان می‏‌دهد که وانیلین هیدروکسی بنزالدهید وانیل خاصیت ضد افسردگی دارد و سبب بهبود افسردگی و خلق و خو می‏‌شود. نتایج یک مطالعه ی آزمایشگاهی بر روی موش‏‌ها نشان می‏‌دهد که مصرف عصاره ی وانیل با دوز  mg/kg ۱۰۰ خاصیت ضد افسردگی دارد و به کاهش و درمان بیماری افسردگی کمک می‏‌کند. این نتایج نشان می‏‌دهد که مصرف این مقدار وانیل با مصرف داروی ضد افسردگیِ فلوکستین برابر است. براساس تحقیق دیگری که در سال ۲۰۰۵ در نشریه ی حواس شیمیایی منتشر شد، اسانس وانیل از استرس می‏‌کاهد. براساس این گزارش، استنشاق رایحه ی وانیل ذهن را آرام کرده و با کاهش اضطراب، به آرامش فرد کمک می‏‌کند.

۴- بهبود عملکرد مغز

تحقیقات نشان می‏‌دهد، ترکیب وانیلین گیاه وانیل، سبب کاهش‏ التهاب و بهبود عملکرد مغز می‏‌شود. التهاب باعث انتشار سیتوکین‏ های التهابی شده و در نتیجه، عملکرد مغز و قدرت شناخت را می‏‌کاهد. به همین دلیل، افراد در موقعیت‏‌های اضطرابی و با داشتن استرس قادر به انجام کارها به طور کامل و صحیح نیستند. التهاب ناشی از استرس باعث ترشح سیتوکین‏‌هایی مانند TNF-alpha می‏‌شود که از عملکرد مغز می‏‌کاهند.

دانه‏‌های وانیل حاوی ۲-۱ درصد وانیلین (۴ هیدروکسی ۳ متوکسی بنزالدهید) است. بخش عمده ی عطر و طعم وانیل به دلیل وجود ترکیب وانیلین، در آن است. اسید وانیلیک، پی هیدروکسی بنزوئیک آلدهید، تانن، پلی فنول، اسیدهای آمینه ی آزاد و رزین سایر ترکیبات این گیاه هستند.

  • وانیل پس از زعفران دومین ادویه ی گرانقیمتِ جهان است.
  • اولین بار در سال ۱۷۸۰ میلادی توماس جفرسون در پاریس از وانیل برای طعم‏‌دار کردن بستنی استفاده کرد. در حال حاضر نسخه‏‌ی اصلی طرز تهیه ی این بستنی در کتابخانه ی کنگره ی آمریکا نگهداری می‏‌شود.
  • نخستین بار در سال ۱۸۱۹ یک کارآفرین فرانسوی، گیاه وانیل را در جزایر موریس، ماداگاسکار، ریونیون و کومور پرورش داد.
  • تا اواسط قرن نوزدهم میلادی، مکزیک تنها تولیدکننده ی وانیل در جهان بود.
  • هم اکنون، ماداگاسکار بزرگترین تولیدکننده ی وانیل در جهان است و محصول تولیدی این کشور، به نام وانیل بوربون ماداگاسکار شناخته می‏‌شود. پس از ماداگاسکار، اندونزی و مکزیک به ترتیب در رتبه‏ های دوم و سوم تولید وانیل قرار دارند. مکزیک و تاهیتی فقط، ۱۰ درصد از بازار تجارت وانیل را در اختیار دارند. 
  • در حال حاضر اطلاعات علمی کافی برای تعیین محدوده ی دوز مصرفی وانیل وجود ندارد. به یاد داشته باشید که محصولات طبیعی لزوماً ایمن نیستند. قبل از مصرف هر محصول به برچسب بسته بندی آن توجه و در صورت داشتن بیماری و یا عارضه ای خاص، قبل از مصرف با پزشک مشورت کنید.
  • دوز مصرفی برای درمان بیماری سیکل سل، روزانه ۱ گرم به مدت ۴۰ روز است.وانیل

بهترین زمان مصرف چای وانیل ۲ ساعت قبل یا بعد از غذا است.

خانم‌های باردار و شیرده قبل از مصرف با پزشک مشورت کنند.

تاکنون درباره ی تداخل دارویی با وانیل، اطلاعات خاصی به دست نیامده است.

مزاج وانیل گرم و خشک است و درطب سنتی  وانیل را ماده‌ای نشاط‏ آور می‌دانند که با تاثیر روی سیستم عصبی و مغز انسان موجب کاهش ترس و رفع افسردگی می‌شود.  به طور سنتی در درمان درد و زخم معده، سؤهاضمه، کاهش وزن، کاهش اضطراب، تنظیم قاعدگی، درمان سینوس و سرفه، تحریک ترشح هورمون‌های مردانه و زنانه، کاهش التهاب ناشی از تشنج و تب استفاده می‏ شود.

در گذشته مراقبت از پوست در برابر نور خورشید به کارمی‏ بردند. پوسته‏ ی وانیل دارای دانه‌های ریز معطری است که در شیرینی پزی و ساخت لوازم آرایشی کاربرد دارد.